1 november: Het vertrek

Onder een stralende herfstzon vetrok ik deze namiddag naar Bangkok via Zürich. Eerst pakte ik de laatste spullen in, en maakte ik mijn huis klaar voor een afwezigheid van 5 weken. Mijn vader zette mij en mijn fietsdoos af aan de luchthaven van Zaventem. Na de aanslagen in maart werd de Kiss&Ride zone afgeschaft. Vertrekkende passagiers afzetten kan alleen in de parkings P1, P2, en P3. Hiervoor mag je een kwartier gratis parkeren. Dit tarief gold alleen voor de verste zone van P1. Doorrijden naar de vertrekhal kostte 3 EUR voor een kwartier. Uiteindelijk bracht dit me niet veel dichterbij. Eenmaal uit de parkeergarage moest ik nog 200 meter in openlucht lopen naar de eerste geïmproviseerde veiligheidscontrole in een witte partytent. De tent stond vlakbij de uitgang van parking P3. Gelukkig was het stralend herfstweer. Maar het pad was niet voorzien op fietsdozen. Vaak moest ik de doos voorbij een obstakel dragen en terug dwars op de kar zetten.

In tegenstelling tot mijn vorige twee ligfietsenreizen, vlieg ik deze keer met SWISS in plaats van Qatar Airways. De nationale luchtvaartmaatschappij van de golfstaat Qatar had in het verleden zeer aantrekkelijke voorwaarden voor fietsreizigers. Mits aanmelding van de fiets, werd de bagagelimiet opgetrokken van 30 kg naar 40 kg. De enige voorwaarde was dat de fiets in een doos werd verpakt. De fiets kon dus gratis meevliegen op de zeer aantrekkelijk geprijsde vluchten van Qatar. Sinds mijn vorige ligfietsreis naar Cambodja in februari 2016 heeft Qatar Airways de voorwaarden voor fietsvervoer drastisch gewijzigd. Het vervoer van ‘sporting equipment’ tussen 23 en 32 kg zoals mijn ligfiets kost nu 250 USD per enkele reis. Bovendien mag de optelsom van de afmetingen van de fietsdoos (L + B + H) de 300 cm niet overstijgen. Mijn fietsdoos weegt 28 kg en heeft als afmetingen 196 x 117 x 27 cm. De optelsom van de afmetingen is dus 340 cm. Qatar Airways heeft de voorwaarden voor het fietsvervoer zo streng afgesteld dat mijn ligfiets uit de boot valt. Zelfs zonder de onmogelijke voorwaarde over de omvang van de fietsdoos blijft fietsvervoer bij Qatar een kostelijke grap. De prijs van de vlucht verdubbelt bijna wegens de bijkomende kost van tweemaal 250 USD. SWISS biedt ook vluchten aan tegen aantrekkelijke prijzen. Fietsvervoer kost 100 EUR per enkele reis. Hierbij wordt de fiets buiten de bagagelimiet van 23 kg gehouden. Inpakken in een doos is zelfs niet nodig, maar ik heb het toch gedaan. Het Oostenrijkse zusje van SWISS, Austrian Airlines, biedt gelijkaardige voorwaarden voor fietsvervoer aan. Maar het vluchtschema naar Bangkok was aantrekkelijker bij SWISS.

De eerste vlucht naar Zürich had 20 minuten vertraging. Het kleine Fokker-toestel stond in panne. Daarom had SWISS een grotere Airbus A320 als vervangtoestel gestuurd. Ik had de volledige stoelenrij voor mezelf. Het vliegtuig deed amper 45 minuten over de vlucht, en maakte de vertraging meer dan goed. De aansluitende vlucht naar Bangkok vertrok zonder veel vertraging. De Boeing 777 was wel helemaal vol.
Fietsstatistieken:

0,00 km

0 u 0 min

0,00 km/u

Achteraf: tips voor toekomstige fietsreizigers

Als nabeschouwing van mijn ligfietsreis in Cambodja wil ik graag enkele nuttige tips aan toekomstige (fiets-)reizigers aanreiken. Specifieke vragen over mijn ervaringen als fietsreiziger in Cambodja kan je via de interactietools van deze blog stellen.

 

Navigatie

SnelwegsignalisatieNa mijn vorige fietsreis in Myanmar heb ik me een nieuwe smartphone uit de hogere prijsklasse aangeschaft. De Samsung Galaxy S4 was in Cambodja mijn navigatietoestel. In tegenstelling tot mijn vorige goedkope smartphone en mijn iPad mini kon dit toestel me steeds vertellen waar ik precies op de kaart was. Gewoon een tiental seconden wachten, en het pijltje verplaatste zich naar mijn huidige positie. In hoofdzaak navigeerde ik met de MAPS.ME app met Open StreetMaps. Af en toe vulde ik deze app aan met Google Maps. De ‘points of interest’ (hotels, restaurants, bezienswaardigheden) van beide apps waren deels hetzelfde en deels verschillend, dus beide apps vulden elkaar aan. Niettemin stelde ik soms conflicten vast tussen tussen beide apps. De ene app tekende een weg op de ene wijze, terwijl de andere dezelfde weg elders baande. Meestal had MAPS.ME gelijk, zoals bijvoorbeeld bij de weg van Siem Reap naar de Banteay Srei tempel en het landmijnenmuseum. De schaarse wegwijzers bevonden zich in de steden of bij kruispunten van twee snelwegen, en waren steeds tweetalig Khmer-Engels.

 

Staat van de wegen

IMG_0273-1Ik heb in Cambodja hoofdzakelijk op de snelwegen gefietst. Alle snelwegen die ik heb befietst waren geasfalteerd. De tijd van de stoffige wegen van rode aarde zoals op de iconische coverfoto van de reisgids van Bernadette Speet, ligt definitief in het verleden, althans voor de hoofdwegen die ik befietste. De kwaliteit van het asfalt varieerde, maar was steeds befietsbaar. Sommige stukken waren ambachtelijk vernieuwd door middel van een laag pek met kiezels, en dit fietste minder aangenaam. Ik passeerde vaak wegenwerken waarbij men alvast het oude asfalt had verwijderd zodat een stoffige zandstrook vol putten overbleef. De wegenwerkers namen dikwijls te veel hooi op hun vork. Ze braken meer af dan ze konden vernieuwen.

De snelwegen hadden meestal een zijstrook om het soms drukke verkeer te ontvluchten. Helaas was de strook niet altijd verhard en soms 15 cm lager dan de hoofdweg, en dus niet altijd bruikbaar voor fietsers. Een achteruitkijkspiegel is essentieel om het langs achter naderende verkeer in de gaten te houden. Als ik een vrachtwagen zag naderen, week ik tijdig uit naar de zijstrook. Ik had zelfs twee achteruitkijkspiegels gemonteerd zodat ik beide kanten achter mij in de gaten kon houden. De rechtse spiegel kwam ook goed van pas in Thailand waar men links rijdt. In het totaal heb ik tijdens mijn ligfietsreis 1.640 km gefietst met dezelfde Schwalbe Marathon banden als mijn fietsreis in Myanmar in 2013. Evenals toen had ik geen enkele lekke band.

 

Diefstalrisico

Ligfiets op slot rond bomenCambodja is een straatarm land, diefstal is dus verleidelijk als je van minder dan 1$ per dag moet leven. Ik legde mijn ligfiets nagenoeg altijd vast aan een boom, een paal of een hek, tenzij ik oogcontact kon onderhouden. Behalve een spiraalslot had ik ook een stalen antidiefstal kabel van 2,5 meter met cijferslot bij. Met deze kabel kon ik mijn fiets makkelijk aan een dikke boom vastleggen. Daarenboven gebruikte ik de kabel als afschrikking voor tasgraaiende jongens achterop motorfietsen. Als ligfietser kan ik mijn tas alleen maar achter mij op het bagagerek plaatsen. Preventief bind ik mijn achtertas stevig vast aan mijn bagagerek. Als ik onderweg was met al mijn bagage, hoefde ik al die moeite niet te doen. Ik maakte immers steeds in mijn banaantassen een plekje vrij voor de achtertas. Vermits de banaantassen naast mij over de zetel hangen, zijn ze goed beschermd tegen tasgraaiers.

 

Geldzaken

Cambodja geldVolgens de reisgidsen tref je geldautomaten uitsluitend in de steden aan. Volgens mij kan je in de grotere dorpen ook geld pinnen in de grijze mammoetgebouwen van ACLEDA Bank die de skyline van de landelijke dorpscentra domineerden. Uit de meeste geldautomaten kan je uitsluitend US dollar afhalen. Afgeronde bedragen werden steevast in briefjes van 100$ uitgekeerd. Vraag je bijvoorbeeld 300$ aan de automaat, dan krijg je drie briefjes van honderd. Het 100$ biljet is veel te groot voor courante betalingen. Alleen luxehotels kunnen teruggeven. Een hotelkamer van 15$ kan je niet met een 100$ biljet betalen, laat staan een restaurantrekening. Om kleinere biljetten uit de muur te halen, paste ik een trucje toe. Als ik bijvoorbeeld 200$ wilde afhalen, dan vroeg ik slechts 195$. Zo kreeg ik slechts één briefje van 100, en de rest werd in kleinere coupures uitbetaald. Volgens de Lonely Planet kan je bij de Canadia Bank geld uit de automaat halen zonder extra kosten. Dit klopt niet, deze bank rekende mij steeds 4$ kosten aan. Andere banken vroegen soms 5$, dus Canadia Bank is niet bij de duurste banken.

Betalingen gebeurden zowel in dollar als in riel. De algemene regel was dat 1$ steeds het equivalent van 4.000 riel is. Bedroeg de restaurantrekening bijvoorbeeld 10.000 riel, dan kon je dit bedrag in riel passen, of je gaf 3$ en je kreeg 2.000 riel terug. Andersom kreeg je soms 1$ terug als je een rekening van 6.000 riel met een biljet van 10.000 riel betaalde. Wegens de voortdurende wisselwerking tussen dollar en riel heb ik geen zicht op mijn budget voor eten en drinken. Wissel daarom nooit grote bedragen in riel, want door middel van teruggave in riel op dollarbetalingen ontvang je meer riel dan je wenst. Ik had geluk in deze carrousel, want toen ik na een kleine maand terug in Thailand kwam, had ik amper 5.200 riel (1,19 EUR) over. Geld wisselen kan je in elke stad op de lokale markt. Behalve het visum aan de grens, heb ik in Cambodja nooit met Thaise baht betaald. De Birmese obsessie voor kreukvrije fonkelnieuwe dollarbiljetten heeft Cambodja gelukkig nog niet besmet. Een gekreukt dollarbiljet met een ezelsoor werd zonder problemen aanvaard.

 

Hotelreservaties

Gevel NYNY Hotel KampotVoor ik vertrok had ik van thuis uit slechts vier hotels geboekt: Bangkok, Siem Reap, Phnom Penh, en Tatai. Het New Siam Riverside Guest House in Bangkok boekte ik op voorhand met het oog op de airport pickup van mijn fietsdoos. De Rainbow Lodge nabij Tatai reserveerde ik wegens het beperkte aanbod in de omgeving en omdat het alleen per boot bereikbaar is (je kan er niet zomaar langsfietsen). Het King Boutique Hotel in Siem Reap en het Villa Langka Boutique Hotel in Phnom Penh boekte ik vanuit mijn woonkamer wegens de drukke toeristische steden waarin ze liggen. Indien je in Siem Reap of Phnom Penh op de bonnefooi aanklopt, dan zijn de beste hotels al lang volzet. Dit probleem ondervond ik in Kampot en Sihanoukville waar ik niet tijdig op voorhand een kamer had gereserveerd. In Kampot kwam ik aan op de dag van het Chinese nieuwjaar, een officieuze feestdag in Cambodja. In Sihanoukville had ik de avond voordien na urenlang zoeken gelukkig op de valreep nog een vrije kamer gevonden. Daarom raad ik aan om ook in deze steden tijdig een kamer te boeken, zodat je zeker in het hotel van je eerste keuze terecht kan. In de minder toeristische steden onderweg kon ik op de bonnefooi steeds bij mijn eerste keuze terecht. Een kamer boeken in steden als Sisophon en Pursat is volgens mij onnodig. Ten slotte heb ik nog een tip als je wanhopig een kamer in een volgeboekte stad zoekt. Bestudeer op de kaartenapps (bijvoorbeeld MAPS.ME en Google Maps) op de kaart het gebied waarin je graag wil logeren. Je treft er vaak hotels aan die niet in de Lonely Planet staan, die niet te vinden zijn op Tripadvisor, en die niet samenwerken met hotelboekwebsites als Booking.com of Agoda. Soms hebben deze hotels wel een eigen website waarop je een kamer kan boeken. Via deze weg ontdek je hotels waarvan je niet wist dat ze bestonden.

Epiloog: aantekeningen voor toekomstige fietsers

Als afsluitend blogbericht wil ik graag nuttige informatie voor toekomstige fietsers delen, zowel aantekeningen over Myanmar als fietsland, als meer algemene reizigersinfo.

Navigatie

iPad map Sagaing

Ooit koop ik me een fiets gps, maar voorlopig behelp ik me met een tussenoplossing. Ik had mijn iPad mini bij als mediaconsole. In Myanmar navigeerde ik met behulp van twee kaartenapps. Eerst gebruikte ik de Open StreetMaps met de gratis MapsWithMe Lite app. Deze vrij beschikbare landkaarten worden ontwikkeld en aangevuld door vrijwilligers. Via de MapsWithMe app zijn de kaarten offline beschikbaar. De kwaliteit van het kaartmateriaal varieert. De grote steden in Myanmar (Yangon, Mandalay) en de toeristische gebieden (Bagan) zijn vrij goed uitgewerkt met vele ‘points of interest’. De verbindingswegen tussen de steden zijn vaak rudimentair getekend, maar voldoende om te navigeren. Ik gebruikte de MapsWithMe Lite app, maar er zijn tientallen apps die de Open Street Maps gebruiken. Na verloop van tijd maakte ik evenwel meer en meer gebruik van de Google Maps app. Deze gratis app van de internetgigant geeft vaak meer details dan de Open Maps, maar werkt in principe uitsluitend online. Niettemin laadt de app de kaarten in het cache-geheugen. Bijgevolg zoomde ik op voorhand online in op de weg die ik ging volgen en op de steden die ik ging bezoeken. Onderweg riep ik offline de nodige detailkaarten op uit de cache. De gps-functie van mijn iPad werkte uitsluitend via de WiFi. Zonder draadloos internet vond de iPad na enkele kilometers zelden waar ik was. Op voorhand had ik ook de Reise Know-How kaart van Myanmar gekocht. Wegens de grootschaligheid (1:1.500.000) heb ik deze kaart in Myanmar nauwelijks gebruikt. De kaart was slechts één keer een meerwaarde. In tegenstelling tot beide apps bevatte de kaart namen van enkele dorpen op de weg tussen Kyaukpadaung en Meiktila. Dankzij de papieren kaart wist ik ongeveer waar ik was.

Staat van de wegen

Ambachtelijke wegenwerken in Myanmar

In de maanden voor het vertrek heb ik ernstig overwogen om mountainbikebanden te steken. Verschillende bronnen waarschuwden immers voor de slechte staat van de wegen. Uiteindelijk ben ik toch vertrokken met de klassieke Schwalbe Marathon banden waarmee ik op de Vlaamse jaagpaden rijd. Ik heb geen spijt gehad van deze bandenkeuze. Meer zelfs, ik heb in Myanmar 1.600 km gefietst zonder ook maar één lekke band. De wegkwaliteit van de ‘high ways’ was beter dan ik had verwacht. Over het algemeen waren er weinig putten. Mobiele puttenvulteams speelden kort op de bal, en de meeste putten waren opgevuld. Het asfalt was niet helemaal vlak aangelegd en had een licht gerimpeld reliëf. Het ontbreekt de Birmezen immers aan de nodige high tech machines om het wegdek biljartvlak aan te leggen. De wegenwerken zijn er enorm primitief. Onder oude olievaten stookt men een vuurtje om de pek te smelten. Boven de laag gesmolten pek worden eerst keien en tenslotte een laag fijne kiezel uitgestrooid. Myanmar investeert serieus in het onderhoud van haar wegen, ik heb vaak wegenwerken gepasseerd. Waarschijnlijk worden de wegenwerken gefinancierd met de tolheffing op de ‘high ways’. De randen van de wegen hadden last van erosie, en hier was de kwaliteit van het wegdek minder. Bijgevolg reed ik vaak in het midden van het baanvak als het verkeer dit toeliet. Natuurlijk zijn er ook uitzonderingen. In de kilometers voor Pakokku was het wegdek geteisterd door talloze putten. Ook het stuk tussen Mawlamyine en Thanbyuzayat was duidelijk versleten. Ik heb nagenoeg uitsluitend op verharde wegen gefietst. De uitzonderingen waren de veldwegen in Inwa en het binnengebied van Bagan.

Fietsen in Yangon

De Schwedagon Paya in Yangon

Fietsen in Yangon, mag dat wel? Volgens mij is fietsen in Yangon niet verboden. Op enkele grote lanen buiten het centrum heb ik inderdaad verbodsborden gezien. Op deze borden stonden evenwel motorfietsen afgebeeld en geen gewone fietsen. In vergelijking met de andere steden in Myanmar zijn er in Yangon nauwelijks fietsers. In het centrum rijden nog een aantal fietstaxi’s met zijkar rond. Buiten het centrum ben ik enkele schaarse fietspendelaars en zelfs een paar lokale wielertoeristen gepasseerd. Fietsen in Yangon is vergelijkbaar met fietsen in andere Zuidoost-Aziatische miljoenensteden zoals Bangkok. Yangon telt veel eenrichtingsstraten met 3 à 4 rijstroken met om de haverklap verkeerslichten. Het verkeer is druk en staat vaak in de file. De bussen zijn het gevaarlijkst. Het stuur zit meestal aan de rechterkant bij de bussen (evenals bij de meeste auto’s in Myanmar), terwijl het verkeer wel rechts rijdt. Bijgevolg zit je als fietser in de dode hoek van de bus als je langs links voorbijsteekt. Wie zich niet laat intimideren door het hectische verkeer in een Zuidoost-Aziatische miljoenenstad, en bovendien goed uitkijkt, kan zonder problemen in Yangon fietsen. In het totaal heb ik ruim 70 kilometer in Yangon gefietst, waarvan een kleine 30 kilometer in het donker.

Diefstalrisico

Ligfiets op slot in Mandalay

Myanmar kent nauwelijks misdaad tegen westerlingen. Het risico op een diefstal van je (lig)fiets is zeer beperkt. Indien mogelijk en als het niet teveel moeite was, legde ik mijn fiets ergens aan vast. Vaak was dit niet mogelijk, maar ik vond mijn ligfiets steeds waar ik hem had achtergelaten. Een parkeerplek in de schaduw vond ik veel belangrijker dan een plek met een houvast. Bij grotere toeristische attracties kon ik soms mijn fiets voor 100 of 200 Kyat (0,07 of 0,15 EUR) bij een parkeerwachter achterlaten. De Birmezen maakten ook gebruik van deze service. Alleen in de miljoenenstad Yangon legde ik consequent mijn fiets ergens aan vast, al moest ik soms even zoeken naar een houvast. Mijn ligfiets overnachtte meestal op de binnenplaats van het hotel. De meeste hotels hebben vooraan een verharde binnenplaats die met een poort van de straat is afgesloten. Ik heb mijn fiets nooit op mijn hotelkamer gestald, al was dat één of twee keer mogelijk.

Geldautomaten

De ATM-automaat in de Schwedagon Paya te Yangon

Volgens de Lonely Planet is een ATM een grote zeldzaamheid in Myanmar. Deze informatie is volledig achterhaald. Zelfs in de kleinere steden als Pakokku had bijna elk bankkantoor op de binnenplaats een ATM staan die 24/7 open was. De permanente openingstijd moet je evenwel met een korreltje zout nemen, aangezien de binnenplaatsen ’s nachts werden afgesloten. Of je er met een westerse credit- of debetkaart ook geld uit de muur kan halen, weet ik niet. Ik had immers geen nood aan een geldautomaat aangezien ik een royale hoeveelheid dollarbiljetten had meegenomen. De meest opmerkelijke plaats waar ik een ATM aantrof was de Shwedagon paya in Yangon. Zowel aan de oostelijke als aan de westelijke ingang stond een geldautomaat.

 

Hotelreserveringen

Uithangbord van een hotel met een gekko

“To book, or not to book?” Naargelang de situatie dit vereiste, boekte ik op voorhand een hotelkamer. Indien er geen bijzondere noodzaak was, zocht ik op de bonnefooi een hotel bij aankomst. In Yangon had ik vanuit België het Three Seasons Hotel geboekt. Met de fietsdoos was dit de handigste oplossing. Bovendien had het hotel het transport van de luchthaven geregeld. Daarentegen was ik blij dat ik in Bagan geen hotel had geboekt. Op basis van de hotellijst van de Lonely Planet genoot het Bagan Princess Hotel mijn voorkeur. In werkelijkheid voldeed de kamer die me werd aangeboden niet aan mijn verwachtingen. Omdat ik er geen kamer had geboekt, kon ik makkelijk verder fietsen. Uiteindelijk vond ik met een beetje geluk een betere kamer in het Thante Hotel. Voor de zekerheid had ik in Sat Se Beach een kamer in het Shwe Moe Motel gereserveerd. Achteraf gezien was dit niet nodig, en waren er betere hotels in Sat Se. Elke keer maakte ik de afweging of ik al dan niet een hotel zou boeken. Dankzij mijn ligfiets was ik zeer mobiel. Indien een bepaald hotel volzet was, kon ik makkelijk naar het volgende hotel fietsen.

Het blogplatform

Wordpress logoUit de vele blogplatformen koos ik WordPress.com als onderbouw van deze blog over mijn ligfietsvakanties. Deze keuze is gefundeerd op één belangrijke grondslag. In tegenstelling tot de concurrentie (bijvoorbeeld Weebly) heeft WordPress een (gratis) iPad app. Dankzij deze app kon ik mijn dagelijkse blogbericht offline schrijven. Als ik dan na enkele dagen eindelijk terug online kwam, hoefde ik slechts de foto’s op te laden en het bericht online te publiceren. Omdat ik dagelijks mijn ervaringen meteen in een blogbericht kon verwerken, sluit mijn blog nauwgezet aan bij hoe ik mijn ligfietsvakantie beleefd heb.