Achteraf: tips voor toekomstige fietsreizigers

Als nabeschouwing van mijn ligfietsreis in Cambodja wil ik graag enkele nuttige tips aan toekomstige (fiets-)reizigers aanreiken. Specifieke vragen over mijn ervaringen als fietsreiziger in Cambodja kan je via de interactietools van deze blog stellen.

 

Navigatie

SnelwegsignalisatieNa mijn vorige fietsreis in Myanmar heb ik me een nieuwe smartphone uit de hogere prijsklasse aangeschaft. De Samsung Galaxy S4 was in Cambodja mijn navigatietoestel. In tegenstelling tot mijn vorige goedkope smartphone en mijn iPad mini kon dit toestel me steeds vertellen waar ik precies op de kaart was. Gewoon een tiental seconden wachten, en het pijltje verplaatste zich naar mijn huidige positie. In hoofdzaak navigeerde ik met de MAPS.ME app met Open StreetMaps. Af en toe vulde ik deze app aan met Google Maps. De ‘points of interest’ (hotels, restaurants, bezienswaardigheden) van beide apps waren deels hetzelfde en deels verschillend, dus beide apps vulden elkaar aan. Niettemin stelde ik soms conflicten vast tussen tussen beide apps. De ene app tekende een weg op de ene wijze, terwijl de andere dezelfde weg elders baande. Meestal had MAPS.ME gelijk, zoals bijvoorbeeld bij de weg van Siem Reap naar de Banteay Srei tempel en het landmijnenmuseum. De schaarse wegwijzers bevonden zich in de steden of bij kruispunten van twee snelwegen, en waren steeds tweetalig Khmer-Engels.

 

Staat van de wegen

IMG_0273-1Ik heb in Cambodja hoofdzakelijk op de snelwegen gefietst. Alle snelwegen die ik heb befietst waren geasfalteerd. De tijd van de stoffige wegen van rode aarde zoals op de iconische coverfoto van de reisgids van Bernadette Speet, ligt definitief in het verleden, althans voor de hoofdwegen die ik befietste. De kwaliteit van het asfalt varieerde, maar was steeds befietsbaar. Sommige stukken waren ambachtelijk vernieuwd door middel van een laag pek met kiezels, en dit fietste minder aangenaam. Ik passeerde vaak wegenwerken waarbij men alvast het oude asfalt had verwijderd zodat een stoffige zandstrook vol putten overbleef. De wegenwerkers namen dikwijls te veel hooi op hun vork. Ze braken meer af dan ze konden vernieuwen.

De snelwegen hadden meestal een zijstrook om het soms drukke verkeer te ontvluchten. Helaas was de strook niet altijd verhard en soms 15 cm lager dan de hoofdweg, en dus niet altijd bruikbaar voor fietsers. Een achteruitkijkspiegel is essentieel om het langs achter naderende verkeer in de gaten te houden. Als ik een vrachtwagen zag naderen, week ik tijdig uit naar de zijstrook. Ik had zelfs twee achteruitkijkspiegels gemonteerd zodat ik beide kanten achter mij in de gaten kon houden. De rechtse spiegel kwam ook goed van pas in Thailand waar men links rijdt. In het totaal heb ik tijdens mijn ligfietsreis 1.640 km gefietst met dezelfde Schwalbe Marathon banden als mijn fietsreis in Myanmar in 2013. Evenals toen had ik geen enkele lekke band.

 

Diefstalrisico

Ligfiets op slot rond bomenCambodja is een straatarm land, diefstal is dus verleidelijk als je van minder dan 1$ per dag moet leven. Ik legde mijn ligfiets nagenoeg altijd vast aan een boom, een paal of een hek, tenzij ik oogcontact kon onderhouden. Behalve een spiraalslot had ik ook een stalen antidiefstal kabel van 2,5 meter met cijferslot bij. Met deze kabel kon ik mijn fiets makkelijk aan een dikke boom vastleggen. Daarenboven gebruikte ik de kabel als afschrikking voor tasgraaiende jongens achterop motorfietsen. Als ligfietser kan ik mijn tas alleen maar achter mij op het bagagerek plaatsen. Preventief bind ik mijn achtertas stevig vast aan mijn bagagerek. Als ik onderweg was met al mijn bagage, hoefde ik al die moeite niet te doen. Ik maakte immers steeds in mijn banaantassen een plekje vrij voor de achtertas. Vermits de banaantassen naast mij over de zetel hangen, zijn ze goed beschermd tegen tasgraaiers.

 

Geldzaken

Cambodja geldVolgens de reisgidsen tref je geldautomaten uitsluitend in de steden aan. Volgens mij kan je in de grotere dorpen ook geld pinnen in de grijze mammoetgebouwen van ACLEDA Bank die de skyline van de landelijke dorpscentra domineerden. Uit de meeste geldautomaten kan je uitsluitend US dollar afhalen. Afgeronde bedragen werden steevast in briefjes van 100$ uitgekeerd. Vraag je bijvoorbeeld 300$ aan de automaat, dan krijg je drie briefjes van honderd. Het 100$ biljet is veel te groot voor courante betalingen. Alleen luxehotels kunnen teruggeven. Een hotelkamer van 15$ kan je niet met een 100$ biljet betalen, laat staan een restaurantrekening. Om kleinere biljetten uit de muur te halen, paste ik een trucje toe. Als ik bijvoorbeeld 200$ wilde afhalen, dan vroeg ik slechts 195$. Zo kreeg ik slechts één briefje van 100, en de rest werd in kleinere coupures uitbetaald. Volgens de Lonely Planet kan je bij de Canadia Bank geld uit de automaat halen zonder extra kosten. Dit klopt niet, deze bank rekende mij steeds 4$ kosten aan. Andere banken vroegen soms 5$, dus Canadia Bank is niet bij de duurste banken.

Betalingen gebeurden zowel in dollar als in riel. De algemene regel was dat 1$ steeds het equivalent van 4.000 riel is. Bedroeg de restaurantrekening bijvoorbeeld 10.000 riel, dan kon je dit bedrag in riel passen, of je gaf 3$ en je kreeg 2.000 riel terug. Andersom kreeg je soms 1$ terug als je een rekening van 6.000 riel met een biljet van 10.000 riel betaalde. Wegens de voortdurende wisselwerking tussen dollar en riel heb ik geen zicht op mijn budget voor eten en drinken. Wissel daarom nooit grote bedragen in riel, want door middel van teruggave in riel op dollarbetalingen ontvang je meer riel dan je wenst. Ik had geluk in deze carrousel, want toen ik na een kleine maand terug in Thailand kwam, had ik amper 5.200 riel (1,19 EUR) over. Geld wisselen kan je in elke stad op de lokale markt. Behalve het visum aan de grens, heb ik in Cambodja nooit met Thaise baht betaald. De Birmese obsessie voor kreukvrije fonkelnieuwe dollarbiljetten heeft Cambodja gelukkig nog niet besmet. Een gekreukt dollarbiljet met een ezelsoor werd zonder problemen aanvaard.

 

Hotelreservaties

Gevel NYNY Hotel KampotVoor ik vertrok had ik van thuis uit slechts vier hotels geboekt: Bangkok, Siem Reap, Phnom Penh, en Tatai. Het New Siam Riverside Guest House in Bangkok boekte ik op voorhand met het oog op de airport pickup van mijn fietsdoos. De Rainbow Lodge nabij Tatai reserveerde ik wegens het beperkte aanbod in de omgeving en omdat het alleen per boot bereikbaar is (je kan er niet zomaar langsfietsen). Het King Boutique Hotel in Siem Reap en het Villa Langka Boutique Hotel in Phnom Penh boekte ik vanuit mijn woonkamer wegens de drukke toeristische steden waarin ze liggen. Indien je in Siem Reap of Phnom Penh op de bonnefooi aanklopt, dan zijn de beste hotels al lang volzet. Dit probleem ondervond ik in Kampot en Sihanoukville waar ik niet tijdig op voorhand een kamer had gereserveerd. In Kampot kwam ik aan op de dag van het Chinese nieuwjaar, een officieuze feestdag in Cambodja. In Sihanoukville had ik de avond voordien na urenlang zoeken gelukkig op de valreep nog een vrije kamer gevonden. Daarom raad ik aan om ook in deze steden tijdig een kamer te boeken, zodat je zeker in het hotel van je eerste keuze terecht kan. In de minder toeristische steden onderweg kon ik op de bonnefooi steeds bij mijn eerste keuze terecht. Een kamer boeken in steden als Sisophon en Pursat is volgens mij onnodig. Ten slotte heb ik nog een tip als je wanhopig een kamer in een volgeboekte stad zoekt. Bestudeer op de kaartenapps (bijvoorbeeld MAPS.ME en Google Maps) op de kaart het gebied waarin je graag wil logeren. Je treft er vaak hotels aan die niet in de Lonely Planet staan, die niet te vinden zijn op Tripadvisor, en die niet samenwerken met hotelboekwebsites als Booking.com of Agoda. Soms hebben deze hotels wel een eigen website waarop je een kamer kan boeken. Via deze weg ontdek je hotels waarvan je niet wist dat ze bestonden.

27 februari: Tatai –> Mai Rut

Ruim een uur voordat mijn wekker afliep werd ik vanzelf wakker. Terwijl ik verder sluimerde, keek ik af en toe door het raam naar de zonsopgang aan de overkant van de rivier. Ik ben toch even uit mijn bed gekropen om vanop mijn balkon de onderstaande foto te trekken.

Om 8:30u werd ik terug afgezet aan de brug van Tatai. Meteen volgde een beklimming van 1 km om uit de vallei te komen. Nadien volgde nog één zware beklimming. Vervolgens werd de weg zwaar glooiend tot de afdaling naar Koh Kong. Ik fietste frequent over zandstroken ten gevolge van wegenwerken. Waarom kunnen wegenwerkers niet eerst een stuk helemaal afwerken voordat ze het volgende stuk openleggen? Beneden in Koh Kong werd de weg geblokkeerd door een kudde buffels op de wandel.

Na het oversteken van een brug van twee kilometer begon de weg opnieuw zwaar te glooien. Om 10:20u na 29 km bereikte ik de grens met Thailand. Twintig minuten later had ik Cambodja terug ingeruild voor Thailand. Na de grens verdubbelde de weg in tweemaal twee rijstroken met een uitzonderlijk goede asfaltkwaliteit. Dat was een verademing na vier weken fietsen in Cambodja. De sterke glooïng van de weg zag er zwaarder uit dan het in werkelijkheid was. Meestal geraakte ik door de vaart van de afdaling boven op de volgende top.

image

Ik fietste door het smalste stukje van Thailand. Alleen de smalle kuststrook is Thais grondgebied. Het binnenland met de uitlopers van het Cardamomgebergte maakt deel uit van Cambodja. Soms zag ik links de zee en rechts de bergen van Cambodja. Om half twaalf stopte ik in het stadje Khlong Yai bij een eenvoudig restaurantje voor de lunch. Na 50 kilometer verliet ik de hoofdweg en sloeg ik de kustweg in. Helaas was deze weg in miserabele staat. De stroken waarbij ik rond de putten slalomde wisselden af met zand- en kiezelstroken ten gevolge van wegenwerken. Langs de kustweg passeerde ik verscheidene resorts. Niettemin fietste ik verder naar mijn eerste keuze, met name het Mairood Resort. Omdat ik via de kustweg kwam en niet via de grote baan, zag ik nergens wegwijzers naar dit resort. Bij elke tweesprong vroeg ik de weg aan de lokale bevolking, en uiteindelijk kwam ik omstreeks 14:00u bij het Mairood Resort aan. Het resort is verstopt achterin een vissersdorp, en is uitsluitend bereikbaar via een smal betonnen pad op palen. De vriendelijke eigenaar Chin onthaalde me zeer gastvrij.

image

In de tuin van het Mairood Resort zijn een zevental bungalows rond een zwembad gelegen. Voor 1.500 Baht (41,40 EUR) heb ik een bungalow met airco, frigo, wifi, warm water en ontbijt. De kamer ziet er een beetje oubollig uit, maar dat heeft zijn charme. Na de douche en de zwembeurt verkende ik het vissersdorp. Toen ik donkere wolken in mijn richting zag komen, ben ik haastig teuggekeerd. Na de regenbui voleindigde ik mijn verkenningstocht. Tot mijn verbazing zag ik nergens een restaurant. Bijgevolg had ik geen andere optie dan in het resort te dineren. Het diner werd stipt om 19:00u opgediend, en was een sociale aangelegenheid.

 

Fietsstatistieken:

69,51 km

3 u 26 min

20,25 km/u

26 februari: Kayakken naar de watervallen

Vandaag had mijn ligfiets een vrije dag. Ik sliep uit tot 8 uur en ontbeet zonder haast in de centrale hut van de Rainbow Lodge. Het ontbijtbuffet bestond uit drie verschillende opties: rijstsoep met vis, müesli met vers tropisch fruit, en roerei met toast. Ik at ze alledrie na elkaar.

Om 10 uur stapte ik in een kayak en begon ik te peddelen naar de Tatai watervallen op een vijftal kilometer van de Rainbow Lodge. Kayakken op een tropische rivier door de jungle is een heel andere ervaring dan kayakken op een zonnige julidag op de Ourthe. Ik was de enige kayakker, af en toe werd ik voorbijgestoken door een motorbootje met toeristen. Ook de omgeving was helemaal anders. De oever was dichtbegroeid met bamboe, en op de flanken van de steile heuvels begon het regenwoud.

image

Na anderhalf uur peddelen bereikte ik de watervallen. Een cascade van watervallen overbrugde een hoogteverschil van ongeveer twintig meter. Beneden aan de waterval was een ondiepe poel omringd door rotsblokken. Ik zwom even in de poel en trok dan op verkenning naar de bovenkant van de cascade.

Tatai waterval

Al na drie kwartier vertrok ik terug naar de lodge. Ik wilde immers de lunch niet missen. Dankzij de gunstige stroming kon ik een kwartier van de reisduur afpingelen. Omstreeks 13:30u meerde ik moe maar voldaan bij de lodge aan. De late lunch rechtvaardigde de haastige terugkeer: een lekker stoofpotje van vis en ananas opgediend in een uitgeholde ananas.

De namiddag bracht ik met een boek onder een paviljoen aan de rivier door. Ik heb nog kort in de rivier geplonsd. Het dabberen in de modder van de ondiepe oever vond ik niet zo aangenaam, dus ik ben snel terug aan land gegaan.

Fietsstatistieken:
0,00 km
0 u 0 min
0,00 km/u

25 februari: Andoung Tuek –> Tatai

De zachte matras was een verademing. Ondanks de warmte heb ik deze nacht goed geslapen. Om 6:45u stond ik op en ontbeet met noedelsoep in het guest house. Rond 8 uur lag ik op de fiets voor de koninginnenrit van mijn Tour de Cambodge. De afgelopen weken heb ik hoofdzakelijk vlakke ritten gefietst. Vandaag stond de enige bergrit op het programma.

Ik stopte eerst in het dorpscentrum om proviand in te slaan. Volgens de reisgids van Bernadette Speet zou er halverwege de etappe een restaurantje zijn. Ze adviseert evenwel om zelf voor een plan B te zorgen. Dus kocht ik op het kleine marktje een tros bananen en vulde mijn watervoorraad aan tot 2 liter.

De eerste zes kilometers fietsten vlot. Bij de afslag naar een golfterrein begon een zware beklimming van 4 km gevolgd door een afdaling met haarspeldbochten. Nadien werd de weg zwaar glooiend met af en toe een venijnige maar kortere beklimming.

image

De kwaliteit van de weg was redelijk, en dat vergemakkelijkte het klimmen. De weg ging dwars door het regenwoud van het Botum Sakor nationaal park. Een verkeersbord waarschuwde voor overstekende olifanten, die ik helaas niet heb gezien.

Elephant alert

Om 10:20u na 41 km fietste ik het dorpje Trapeang Rung binnen. Ik stopte aan het eerste restaurant dat ik tegenkwam. Op mijn gemak dronk ik een blikje cola, en een half uur later bestelde ik de lunch. Om half twaalf stapte ik terug op de fiets. Ik passeerde zeker een tiental restaurantjes in het dorp. Mijn bananen kon ik dus sparen als krachtvoer.

Het stuk na Trapeang Rung was duidelijk zwaarder. Ik had de indruk dat ik bijna voortdurend klom en dat er nauwelijks afdalingen tegenover stonden. Na 70 km was het eindelijk zover, en mocht ik 4 km dalen. Vlak voor Tatai was er nog een steile afdaling van 3 km.

Omstreeks half drie parkeerde ik mijn ligfiets op de brug over de rivier Tatai in het gelijknamige dorp. Ik belde naar de Rainbow Lodge om mijn aankomst te melden, en twintig minuten later werd ik door een motorbootje opgepikt. Na tien minuten varen kwamen we aan bij de ecolodge aan een zijrivier van de Tatai. Samen met de bootsman sleurde ik mijn ligfiets het steile pad naar de lobby op.

image

De Rainbow Lodge heeft een zevental vrijstaande paalhutten middenin het groen. Eén van de hutten had ik op voorhand geboekt voor 75$ per nacht. Dit is veruit de duurste overnachting van de hele reis, en op het eerste zicht krijg ik er weinig voor terug. Er is geen airco en geen wifi, en uit de douche stroomt alleen koud water. Daarentegen is de ligging superbijzonder. De ecolodge is volledig ingebed in het groen, en het is er extreem rustig. De prijs wordt ook gemilderd door het volpension arrangement, waarbij niet alleen het ontbijt maar ook de lunch en het driegangendiner inclusief zijn.

Rainbow Lodge Tatai

De rest van de namiddag en de vooravond blies ik uit van de zware fietstocht. Tegen dat het driegangendiner om 19:30u werd opgediend, had ik grote honger.

 

Fietsstatistieken:

83,03 km

4 u 29 min

18,53 km/u

24 februari: Veal Renh –> Andoung Tuek

Wegens de harde matras heb ik de voorbije nacht niet zo goed geslapen. Ik moest me telkens herpositioneren om de alomtewegenwoordige vering niet meer te voelen. Om kwart voor zeven stond ik op, en ging ik met de ligfiets ontbijten. In feite was dit overbodig, want na 350 meter zag ik al een ontbijtschuurtje. Hier at ik voor 1$ een bord met heerlijk warme rijst en malse varkensstukjes. De rauwe tomaten- en komkommerschijfjes liet ik zoals gewoonlijk onaangeroerd. Ik vertrouw geen rauwe groenten in de tropen.

Om 8:20u lag ik op de fiets met bestemming Andoung Tuek. De eerste 40 km fietste ik over de drukke snelweg #4. Een gigantische palmolieplantage domineerde het uitzicht. Palmolie is een goedkope grondstof voor de Westerse voedingsindustrie. Dergelijke plantages nemen wel de plaats in van nuttige teelten voor de lokale bevolking.

Na een tijdje werd ik de passerende vrachtwagens en bussen beu, en snakte ik naar een rustigere weg. Bij een drukke weg moet ik voortdurend in mijn spiegels kijken om in de gaten te houden wat er langs achter komt aanrazen. Ik vergelijk dit steeds met het tegenliggend verkeer om tijdig te kunnen inschatten wanneer twee vrachtwagens naast mij zullen kruisen. Mijn wens werd verhoord, want vanaf de afslag naar Sre Ambel en Koh Kong werd het verkeer gedecimeerd. De meeste vrachtwagens en auto’s bleven de snelweg volgen naar de hoofdstad Phnom Penh. Vanaf het rondpunt begon meteen een klim van één kilometer gevolgd door een steile afdaling. Nadien werd de weg zacht glooiend, met afwisselend vlakke en meer heuvelachtige stukken.

Om 10:30u bereikte ik de afslag naar het centrum van Sre Ambel. Ik koos een restaurantje om te lunchen uit waar het bestek en de sausflesjes op tafel stonden. Helaas waren de tafels nog gedekt voor het ontbijt, en kon ik hier niet eten. Terwijl ik een cola dronk, ruimde het personeel de tafels op. Ik fietste vijf kilometer verder tot de brug over de Sre Ambel rivier. Hier was een wegrestaurant waar bussen en minibussen stopten voor de lunch. Op de onderstaande foto markeert de concentratie minibussen aan de rechterkant van de weg de ligging van het restaurant.

Na een lunchpauze van drie kwartier vertrok ik stipt om 12:00u voor de laatste 39 kilometer naar Andoung Tuek. De kwaliteit van het wegdek verminderde. Vaak had men artisanale stukken ingelast: een laag pek bestrooid met grove blauwe kiezels. Omdat er weinig verkeer was, kon ik de slechte stukken soms spookrijdend omzeilen. Om 14:00u arriveerde ik in het dorp Andoung Tuek aan de rivier Phipot.

Ik stelde vast dat het dorp twee eenvoudige guest houses telde, één voor de brug en één na de brug over de rivier. Ik koos het Kim Chhoun Guest House op de linkeroever. De eerste kamer die de eigenaar me toonde had geen ventilator en er kroop een hagedis over de muur naast het bed. Uit eigen beweging toonde hij me een tweede kamer waar wel een ventilator aanwezig was. De bijhorende hagedis heb ik nog niet ontdekt. Voor 8$ nam ik deze zeer eenvoudige kamer. Het sanitair bestond uit een Franse WC en een grote teil water met een klein potje om te scheppen. De bijvulkraan was aangesloten op een reservoir, en verflauwde halverwege mijn koude wasbeurt tot een pisstraaltje.

Na de wasbeurt slenterde ik door het dorp. s’Avonds dineerde ik in het restaurant van het guest house met wat de pot schafte: rijst met een stoofpotje van verschillende soorten vlees en inktvis. Gelukkig doe ik niet mee aan Dagen Zonder Vlees.

Fietsstatistieken:

93,40 km

4 u 5 min

22,82 km/u

23 februari: Sihanoukville –> Veal Renh

Deze morgen haastte ik me niet. Na het ontbijt in het hotelrestaurant (pannenkoeken met spiegelei en spek) beantwoordde ik eerst een paar e-mails. Vervolgens plonsde ik nog een laatste keer in het zwembad. Pas om vijf na tien lag ik op de fiets. De reden van deze onthaasting is een programmawijziging. Volgens mijn reisschema zou ik vandaag naar Sre Ambel fietsen, een etappe van 100 km. Morgen zou ik dan de resterende 40 km fietsen naar Andoung Tuek. Dit dorp is het bruggenhoofd voor de koninginnenrit langs het Cardamomgebergte, en hier kan ik niet omheen. Toen ik eergisteren in Veal Renh passeerde, zag ik een handvol guest houses. De idee rijpte om de 100/40 verdeling om te gooien naar een 50/90 verdeling. Voor de eerste halve etappe zou ik nog eens kunnen uitslapen en in het zwembad plonzen. In Sre Ambel en Andoung Tuek is waarschijnlijk niet al te veel te zien of te doen om de tijd te doden.

In de heenweg ben ik naar het centrum van Sihanoukville afgedaald langs een steile en verbrokkelde betonweg. Om deze weg te vermijden, reed ik rond via de brede stadsboulevard. Heuvel op heuvel af fietste ik naar het begin van snelweg #4. Op de laatste heuvel had ik een zicht over de haven van Sihanoukville.

IMG_0317

Na een beklimming van twee kilometer kwam ik terug aan brouwerij Angkor. Uitgerekend had ik een omweg van drie kilometer gemaakt om de verbrokkelde betonweg te vermijden. Nadien volgden nog enkele beklimmingen, zodat ik na één uur fietsen slechts 15 km had afgelegd. Eenmaal terug bij de luchthaven had ik de ergste heuvels achter de rug. De snelweg was veel rustiger dan zaterdag, ofschoon het bij vlagen nog steeds druk kon zijn. Wellicht veroorzaakte de karavaan weekendtoeristen vanuit de hoofdstad Phnom Penh eergisteren de enorme drukte. Ergens onderweg trof ik de onderstaande biggetjes aan, door de boer in de steek gelaten.

IMG_0318

In mijn blogbericht van eergisteren schreef ik dat ik geen restaurant tussen Veal Renh en Sihanoukville had gezien. Vandaag zag ik wel een restaurantje aan het tolstation op 16 kilometer van Veal Renh. De kippenbout die men bij de rijst serveerde was veel te lang gebakken. In Cambodja heb je nooit een mes ter beschikking, je moet het met lepel en vork doen. Het lukte me niet om de taaie bout met lepel en vork te snijden. Ik nam de kippenbout dan maar in de hand, en probeerde er een stuk af te bijten. Dat ging uiterst moeizaam, de kip was precies van elastiek. Dit restaurant kan ik dus niet aanbevelen.

Om 13:45u na 53 km bereikte ik het snelwegkruispunt van Veal Renh. Ik besloot om de drie hoofdwegen te verkennen op zoek naar guest houses. In het centrum trof ik geen guest house aan. In de richting van Sihanoukville en Kampot telde ik telkens drie guest houses en in de richting van Sre Ambel slechts twee, in het totaal dus acht guest houses. Vermoedelijk zag ik nog meer guest houses, maar wegens hun eentalige Khmer uithangbord kon ik dit niet verifiëren. Mijn keuze viel op het Leng Try Guest House aan het weegstation in de richting van Kampot. Dit guest house heeft ook een restaurant. Voor 15$ nam ik een ‘twin room’ met airco en wifi. Te laat merkte ik dat het elektrische warmwatertoestel uit de badkamer was verwijderd (of er nooit had gehangen). Bijgevolg nam ik voor de eerste keer van mijn vakantie een koude douche. Nog een minpuntje zijn de vliegen die in mijn kamer maar ook in de lobby vrij rondvliegen. Muggen kan ik verdelgen, maar de tabletten werken niet tegen vliegen.

IMG_0320

s’Avonds wilde ik dineren in het restaurant van het guest house. Het restaurant bleek gesloten, niet alleen vandaag maar voor onbepaalde duur. Ik ben dan maar met de ligfiets naar het centrum gefietst en ik heb daar een restaurantje uitgepikt.

Vandaag heb ik de prognose van 1.242 fietskilometers met meer dan 50 kilometer overgeschreden. Volgens mijn reisschema heb ik nog 303 kilometer te gaan verdeeld over vier etappes. Bijgevolg steven ik af op een eindtotaal van meer dan 1.600 fietskilometers.

Fietsstatistieken:
65,59 km
2 u 54 min
22,65 km/u

22 februari: De snorkeleilanden

De havenstad Sihanoukville is bekend om zijn vele stranden. Wie de stranden beu is, kan van hieruit naar de naburige eilandjes varen. Vandaag ging ik aan boord van een boot die bij drie eilanden aanlegde. Bij elke halte was er tijd om te snorkelen of te zwemmen.

Koh Kteach

De boot vertrok om 9 uur. Een uur later gooide de bemanning het anker voor het eerste eiland uit. Tussen de boot en de kust lag een ondiep rif. Ik leende een duikbril en snorkel, en plonsde samen met de andere toeristen in het warme zeewater. Ik had nog nooit gesnorkeld in tropische wateren. De laatste keer dat ik snorkelde was vermoedelijk tijdens de zwemles in het Sint-Romboutscollege. Toen was ik er best goed in, meen ik me te herinneren. Nu zag ik nauwelijks iets want mijn duikbril liep meteen vol water. Onder mij zag ik vage rotsblokken, en af en toe kwamen kleine zwarte visjes in beeld gezwommen. Het slechte zicht creeërde afstand, en het was net alsof ik naar een modaal aquarium keek. Na een tiental minuten gaf ik het snorkelen op en kroop ik terug aan boord van de boot.

IMG_0315

Vlak voor de middag legde de boot aan een groter eiland aan. De kiel van de grote boot was te diep om aan de houten pier aan te leggen. We werden per vijf in een klein motorbootje naar de kust gebracht. Het duurde meer dan een half uur vooraleer iedereen op het strand stond. In afwachting van de lunch testte ik alvast mijn nieuwe hangmat uit die ik op de markt van Pursat had gekocht. Helaas had de schommel aan de casuarinaboom waaraan ik mijn hangmat had opgehangen de voortdurende aandacht van een groepje selfies nemende Koreanen.

Strand van Koh Ta Kiev

Na de lunch vatten we de terugweg aan. Halverwege stopte de boot aan het derde eilandje voor een snorkel- en zwempauze. Deze keer beperkte ik me tot zwemmen. Ik had inmiddels opgemerkt dat de meeste snorkelaars hun eigen materiaal bij hadden. Om tien voor vier werden we afgezet op de pier van Serendipity Beach, en wandelde ik langs het strand terug naar mijn bungalow.

s’Avonds ben ik met de ligfiets naar de horecabuurt nabij het rondpunt met de gouden leeuwen gefietst. In het Sandan restaurant heb ik een buffelstoofpotje gegeten. Zo heb ik vandaag een goed doel gesteund, want het restaurant is een ngo die voormalige straatjongeren opleidt tot horecapersoneel.

Fietsstatistieken:
3,63 km
0 u 12 min
19,02 km/u

21 februari: Kampot –> Sihanoukville

De etappe van vandaag zou de 100 kilometer overstijgen, dus stond ik vroeg op. Ik ontbeet twee straten verder in een lokaal restaurantje. Toen ik terug bij het hotel kwam, vroeg ik naar mijn was. Helaas waren mijn kleren nog niet droog. De T-shirts waren nog klam, dat vond ik niet zo erg. Maar mijn onderbroeken waren nog te vochtig om aan te trekken. Volgens mij waren ze mijn kleren overdag gewoon vergeten te wassen, en hebben ze dat gisterenavond in extremis nog gedaan. De onderbroeken die ik deze reis op een late namiddag zelf in de lavabo had gewassen, waren alleszins de volgende ochtend droog, ofschoon ze gewoon in mijn kamer hingen.

Om kwart na acht lag ik op de fiets. Twee uren later stond er al 51 kilometer op de dagteller. De kilometers maalden heel vlot op een licht glooiende weg met een zijstrook van asfalt. Rechts van de weg lagen de bergen van het Preah Monivong nationaal park, en links zag ik af en toe de zee.

IMG_0309

Na 56 kilometer bereikte ik het stadje Veal Renh op het kruispunt van de snelwegen #3 en #4. Vijf kilometer ervoor fietste ik plotseling moeizamer. De weg had een knik naar het zuiden gemaakt en de wind werkte nu tegen. Ik besloot om alvast te lunchen in Veal Renh, ook al was het nog maar 10:30u. Terecht, want nadien ben ik geen restaurant meer tegengekomen. De onderstaande foto nam ik aan het snelwegkruispunt.

IMG_0310

In Veal Renh ruilde ik snelweg #3 voor de drukke #4. Een nagenoeg constante stroom auto’s raasde me rakelings voorbij. In het eerste deel was de zijstrook onverhard, en in het begin lag de strook zelfs 15 cm lager dan de hoofdweg. Voorbij de luchthaven op ongeveer 15 kilometer van Sihanoukville beklom ik in de blakke zon enkele steile heuvels op het kleinste voorblad. Aan de brouwerij Angkor nam ik een shortcut naar het centrum. Nu begreep ik ook waarom ik vanaf Veal Renh abnormaal veel rode vrachtwagens met Angkor Beer reclame heen en weer zag rijden. De vrachtwagens van de marktleider bevoorraden niet Sihanoukville maar heel Cambodja.

IMG_0311

De shortcut leidde naar een zware afdaling op een totaal verbrokkelde betonweg. In de terugweg zal ik rondrijden. Via Serendipity Beach fietste ik tot halverwege Occheuteal Beach naar mijn eindbestemming: Makara Bungalows. Dit is niet mijn eerste keuze, maar veeleer mijn vijftigste. De afgelopen twee avonden in Kampot heb ik geprobeerd om op de valreep een onderkomen in Sihanoukville te boeken. Ik merkte al snel dat alles volzet was. Alle hotels die via online hotelverhuursites kamers aanbieden zoals Booking.com en Agoda waren uitverkocht. Ook Tripadvisor had niets deftigs aan te bieden. Vervolgens gebruikte ik een trucje om hotels te vinden die niet via deze sites werkten. Op de kaarten van Open StreetMaps staan ook hotels als points of interest. Ik raadpleegde de eventuele homepage van de hotels om te zien of ze toevallig nog een kamer vrij hadden. Dit was helaas niet het geval, al had ik één keer toch bijna prijs. Uiteindelijk deed ik hetzelfde bij Google Maps. Ik stond gisterenavond op het punt om op te geven en te gaan slapen toen Makara Bungalows me een twin kamer kon aanbieden. Ik hapte meteen toe, en deze ochtend ontving ik de bevestiging van de boeking. Voor 35$ heb ik een kamer met twee bedden, airco, frigo, warm water en minisave. Bovendien is de ‘bungalow’ vlak aan het zwembad gelegen. De voorwaarde van een zwembad had ik reeds bij aanvang van de zoektocht opgegeven, dus dat was een mooie verrassing. Ontbijt is niet in de prijs begrepen, maar kan genuttigd worden in het restaurant van het hotel.

Occheuteal Beach is ook niet mijn eerste keuze, want het heeft een slechte naam in de Lonely Planet reisgids van Cambodja. Kinderen zouden er hardnekkig bedelen, en als je even niet oplet je spullen stelen. Tijdens een wandeling op het strand bij zonsondergang heb ik er niets van gemerkt. Vier Westerse jongedames in bikini die zichzelf in het zand begroeven trokken wel sterk de aandacht van de lokale strandtoeristen.

IMG_0312

Fietsstatistieken:
110,46 km
4 u 40 min
23,61 km/u

20 februari: Daguitstap naar Kep

Deze nacht is de elektriciteit in heel de stad uitgevallen. Achteraf sprong de elektriciteit in mijn kamer niet automatisch terug aan. Ik merkte het toen ik terloops wakker werd en het nogal warm in mijn kamer vond. Met mijn oorstopjes in hoorde ik niet of de airco al dan niet werkte. De receptioniste legde me deze morgen uit hoe ik terug stroom in mijn kamer kon krijgen door de sleutelkaart enkele minuten uit de powergleuf te halen. Door de langdurige stroomonderbreking is mijn iPad niet opgeladen. Daarenboven hadden de muggen deze nacht vrij spel in mijn kamer, want mijn elektrisch antimuggentabletje had geen stroom. Hopelijk droegen de muggen geen malaria of dengue.

De straat was nat aan de zijkanten toen ik buiten kwam. Vermoedelijk had het deze nacht geregend. Ik ontbeet in een openluchtrestaurantje vlak naast het guest house met drie pannenkoeken met suiker en limoen (lekkere combinatie, zeker ook eens proberen!). Om twintig voor tien vertrok ik met de ligfiets op daguitstap naar Kep-sur-Mer. In de Franse koloniale tijd was dit kuststadje het Knokke van Cambodja. De Rode Khmer deporteerde de bevolking en Kep werd een spookstad met vervallen villa’s. Ondertussen bloeit het kusttoerisme opnieuw als tevoren. Op een vijftal kilometer van Kampot passeerde ik de onderstaande vissershaven aan een smalle rivier.

Vissershaven

 

Onderweg stopte ik na 14 kilometer bij de grot van de Witte Olifant. De grot lag een kilometer van de hoofdweg, en was bereikbaar via een aardeweg. De naam van de grot is afgeleid van een stalactiet in de vorm van een olifant. Persoonlijk zag ik weinig gelijkenis, maar misschien heb ik wel te weinig fantasie.

White Elphant Cave

Volgens de Lonely Planet moest ik na de olifant verder wandelen naar een andere uitgang. Ik heb twee paden geprobeerd, maar ze liepen allebei dood. Misschien had ik toch een lokale gids moeten nemen. Mijn 1-dollarbiljetten zijn momenteel op, dus ik kon geen gids betalen. Het grote grottencomplex van Phnom Chhnork heb ik bewust overgeslagen. Deze grotten zijn uitsluitend bereikbaar via een zandweg van 6 kilometer vol putten. Met een mountainbike had ik er wellicht naartoe gefietst. Ik reis evenwel met een ligfiets, en die voelt zich veel beter in zijn vel op asfaltwegen.

Na de grot van de Witte Olifant fietste ik verder naar Kep. Vanaf de afslag naar het stadje aan een rondpunt met een wit paard versmalde de asfaltweg en daalde de kwaliteit van het wegdek tot onder het minimum. Aan beide zijden was een zandstrook die dubbel zo breed was als het asfalt. Auto’s met nummerplaten van Phnom Penh staken me langs links en rechts voorbij. Vaak fietste ik ook op de zandstrook als het asfalt echt te slecht werd.

image

Bij aankomst in Kep liep de grote stroom dagjestoeristen vast in een parkeerfile. Even voorbij de file zag ik eindelijk de zee.

image

Ik lunchte eerst in het centrum, en ging nadien pootjebaden tussen de badgangers. Vermits ik niemand had om op mijn spullen te letten, kon ik niet gaan zwemmen in de drukte.

Kep Beach

Toen het zand van mijn voeten was, vervolgde ik de kustweg. Kep ligt op een schiereiland met in het binnenland steile karstbergen. Een kustweg gaat er helemaal rond. De andere kant van de kustweg was in veel betere staat en het was er ook minder druk.  Op de terugweg naar Kampot hield ik een tweetal drinkstops. Terug aan het guest house ging ik mijn was ophalen. Helaas zou mijn was pas morgenvroeg klaar zijn. Vermits ik geen verse onderbroek meer heb, is dit enigszins vervelend.

Fietsstatistieken:
58,29 km
2 u 36 min
22,39 km/u

19 februari: Takeo –> Kampot

Om de hoek van het guest house was een lange hal met eetstalletjes waar de lokale bevolking ontbeet met noedelsoep. Ik mengde me tussen hen, en bestelde ook een kom soep. Er was geen keuze in het vlees, iedereen at noedelsoep met rund. De rauwe vleesrepen werden slechts kortstondig in kokend water gedompeld. Het vlees was taai, en ik verkauwde het volledig tot dikke sjieken.

Om 8:20u vertrok ik naar Kampot. Eerst fietste ik terug naar de verbindingsweg tussen snelwegen #2 en #3. Na 13 kilometer over dit smalle lappendeken bereikte ik snelweg #3 naar Kampot. Het verkeer op deze snelweg was veel drukker dan gewoonlijk. De verharde zijstrook was van iets mindere kwaliteit dan de hoofdweg. Wegens het drukke verkeer werd ik de eerste 15 kilometer vaak verbannen naar de minder goede zijstrook. Nadien nam de drukte sterk af, en kon ik meestal op de hoofdweg fietsen. Vandaag was de hemel helemaal bewolkt. Ondanks enkele dreigende grijze wolken viel er geen druppel regen.

IMG_0299

Even voor twaalf na 70 kilometer stopte ik aan een theehuis voor de lunch. Ik was al tien kilometer aan het uitkijken naar een eetgelegenheid, maar ik zag geen restaurant of eetstalletje langs de kant van de weg. In dit theehuis maakte men voor mij een kom noedelsoep met rund klaar. Tijdens het kauwen zwoer ik om vanavond echt iets anders te eten, bijvoorbeeld rijst met kip. Ik nam uitgebreid mijn tijd, want ik wilde niet voor de gebruikelijke check-in tijd van de hotels in Kampot aankomen.

IMG_0300-0

Even voor twee uur fietste ik het stadje binnen. De eerste drie hotels/guest houses die ik aansprak waren helaas volgeboekt. In het Kampot Riverside Hotel waren uitsluitend de twee duurste kamers beschikbaar. Ik had evenwel geen 50$ (Queen’s room) of 55$ (King’s room) over voor een veel te grote kamer. Als er een zwembad was geweest, dan misschien. Uiteindelijk bood het NYNY Guest House in een rustige straat vol guest houses op een dubbele boogscheut van het centrum me een kamer voor 20$ aan. Deze kamer heeft een twijfelaar en de gebruikelijke faciliteiten als airco, frigo, warm water en wifi. In de lobby van het guest house stond een versierde boom ter gelegenheid van het Chinese nieuwjaar. Het leek een beetje Kerstmis. Behalve versiering en een beetje knallend vuurwerk heb ik nog niets van het feest gezien, terwijl het toch vandaag wordt gevierd.

IMG_0302

Na de douche maakte ik een wandeling in het oude centrum van de stad. Het centrum staat nog vol oude koloniale gebouwen uit de Franse tijd, en die geven het centrum veel karakter. Een aantal gebouwen zijn intussen opgeknapt en in gebruik genomen voor het toerisme. Andere gebouwen hebben na al die jaren een verloederd uitzicht.

IMG_0301

De brede Tuek Chhu rivier stroomt langs de westkant van het stadje. Bijgevolg had ik eindelijk de gelegenheid om te genieten van de zonsondergang over een rivier.

IMG_0303

s’Avonds ben ik mijn eed van deze ochtend niet nagekomen. Ik at een lekkere chili con carne in een Westers restaurant aan de rivier. Het rundsgehakt was best kauwbaar en helemaal niet taai. Overigens was het de eerste keer tijdens mijn reis dat ik dineerde met een Westers gerecht. Vandaag overschreed ik de grens van duizend fietskilometers in Cambodja, dus ik had het enigszins verdiend vond ik.

Fietsstatistieken:
91,58 km
4 u 7 min
22,23 km/u

18 februari: Phnom Penh –> Takeo

De twee rustdagen in Phnom Penh zijn afgelopen. Vandaag fietste ik verder richting Kampot in het zuiden. Omdat de afstand te groot is om in één dag af te leggen, overnacht ik vanavond ergens halverwege in het stadje Takeo. Alvorens te vertrekken, plonsde ik nog een allerlaatste keer in het zwembad. Om kwart na negen lag ik pas op de fiets. Het Villa Langka hotel is gelegen in een zijstraat van de oprit van snelweg #2. Zonder veel zoeken fietste ik al gauw op de snelweg de hoofdstad uit. Na 20 kilometer viel mijn ketting van het voorblad door de hevige schok toen ik een ijzeren brug opreed.

IMG_0296

De vlakke snelweg #2 was meestal een lappendeken van opgevulde putten met een smalle en onverharde zijstrook. Het verkeer bestond voornamelijk uit motorfietsen, auto’s en bestelwagens. Af en toe passeerde er een zware vrachtwagen. Bussen heb ik nauwelijks gezien. Een paar kilometer voor Takeo is de afslag naar snelweg #3. Vanaf de afslag werd de weg breder met een geasfalteerde zijstrook, en was het wegdek nagenoeg een biljartlaken. Onderweg fietste ik langs een reclamepaneel voor Cambodia Beer. Dit bier is duidelijk straffer dan Red Bull. Met een flesje in de hand kan je immers vliegen zonder vleugels.

IMG_0297

s’Middags stopte ik aan een kruispunt om te lunchen. Een lang afdak van golfplaten herbergde enkele eenvoudige eetstalletjes. Toen ik stopte, diende de uitbaatster van een stalletje zonder vragen meteen een bord satés van gezouten varkensvlees en lever en een bord rijst op. In dezelfde beweging schonk ze een glas ijsthee voor me in. Op deze wijze manipuleerde ze me om haar stalletje uit te kiezen, en dat is haar goed gelukt. Voor mij zagen de eetstalletjes er allemaal eender uit.

Omstreeks kwart na twee met 75 kilometer op de teller arriveerde ik in de provinciehoofdstad Takeo. Ik nam voor 13$ een kamer met airco in het Daunkeo Guest House. Tegenover het guest house staat een geïmproviseerde volleybalhal. De vier zijden van het hoge afdak zijn bekleed met halfdoorschijnende bouwdoeken. Ze zorgen voor schaduw en verluchting. Onder het afdak hadden jongeren een volleybalnet opgespannen, en speelden ze een match onder vrienden.

IMG_0551

Na de warme douche verkende ik het uitgestrekte maar dunbebouwde stadje met de fiets. Onderweg stopte ik aan een motorfietsgarage om mijn ketting te oliën. Hoewel ik mijn portefeuille ostentatief bovenhaalde, wilde men geen geld aanvaarden voor deze dienst.

Fietsstatistieken:
83,51 km
3 u 35 min
23,28 km/u

17 februari: De genocide van de Rode Khmer

Gisteren bezocht ik de luchtige bezienswaardigheden voor toeristen zoals het Koninklijk Paleis en het Nationaal Museum. Een reis in Cambodja is evenwel niet volledig als je de gruwelijke kant negeert. Tussen april 1975 en januari 1979 heerste de Rode Khmer over Cambodja. Deze communistische partij wilde het land in een agrarische modelstaat omtoveren onder het motto iedereen boer en de rest zijn verraders en vijanden van de revolutie. Het paranoïde schrikbewind van Pol Pot en zijn klik doodde ruw geschat twee miljoen van zijn eigen inwoners. Vele Cambodjanen stierven van de honger en uitputting. Andere slachtoffers werden gemarteld en geëxecuteerd in concentratiekampen.

Mijn eerste stop was het Tuol Sleng Museum op een kleine drie kilometer van mijn hotel. Voordat de Rode Khmer aan de macht kwamen was dit een middelbare school. Net als Boko Haram vandaag was de Rode Khmer een fervente tegenstander van onderwijs. In de schoolgebouwen vestigden ze de gevangenis S 21 waar ze onschuldige Cambodjanen door middel van zware marteling tot bekentenis dwongen van dingen die ze niet hadden gedaan. Meer dan 17.000 mensen ondergingen hier de gruwelijkste martelingen.

IMG_0294

Om 12 uur had ik de voormalige school/gevangenis gezien, en volgde ik het spoor van het gros van de slachtoffers. Zij werden in vrachtwagens twaalf kilometer ten zuiden van Phnom Penh naar het executieterrein Choeung Ek gebracht. In tegenstelling tot de onfortuinlijke slachtoffers stopte ik onderweg voor een kom noedelsoep. Aanslepende wegenwerken hadden delen van de weg naar Choeung Ek herschapen in een afgrijselijk wasbord. Soms kon ik het wasbord omzeilen door achter motorfietsen te spookrijden op het betonnen rijvak van de andere richting.

Ik betaalde 6$ entreegeld voor de toegang tot het ‘killing field’ Choeung Ek. Voor dit bedrag kreeg ik een Nederlandstalige audiogids mee. De herdenkingsstupa gevuld met schedels van de slachtoffers domineert het executieveld. Ernaast liggen de massagraven waarvan de meerderheid is opgegraven. Het grillige microreliëf vol putten en heuveltjes getuigde van de massagraven.

IMG_0295

Vandaag was ik van plan om een klein onderhoud op mijn ligfiets uit te voeren. Ik wilde graag de bandenspanning terug op 5 bar brengen en de ketting oliën. Ik hoopte dit te kunnen doen bij een winkel waar ze mountainbikes aan toeristen verhuren. Mijn eigen pomp gebruik ik liever niet omdat ik schrik heb dat de bandenspanning na de pompbeurt lager zou kunnen zijn dan ervoor. In de heenweg ben ik langs de Bike Shop gepasseerd. De naam dekte de lading niet, het was meer een motorbike shop. Toen ik met gebaren uitlegde dat ik mijn banden wilde oppompen, pakte de mecanicien een dik stuk slang zonder aansluiting. Wijselijk deed ik meteen teken dat het niet meer hoefde, en ben ik verder gefietst. Momenteel fiets ik nog zeer vlot, vandaag haalde ik gezwind een kruissnelheid van 30 km/u. Ook het schakelen verloopt soepel. Bijgevolg behoud ik liever wat ik heb als ik niet zeker ben dat het een verbetering zal zijn. Op de terugweg wilde ik het nog eens bij een andere fietsenzaak proberen, maar ik kon de winkel niet vinden. Op de koop toe reed ik vast in de file. Uiteindelijk keerde ik terug naar mijn hotel, waar ik pas om 16 uur aankwam. Er schoot vandaag niet veel tijd over om aan het zwembad te liggen.

Fietsstatistieken:
27,72 km
1 u 28 min
18,82 km/u

16 februari: Sightseeing in Phnom Penh

In Phnom Penh heb ik een rustmoment van twee dagen ingelast. Vandaag sliep ik uit tot acht uur. Ik stelde in het ontbijtbuffet van het hotel een kom müesli met yoghurt en vers fruit samen, dat was lang geleden. Na het ontbijt gaf ik mijn vuile was af in een guest house een straat verder. Ik had immers over het hoofd gezien dat een chique hotel voor elke extra dienst buitensporig veel aanrekent. Het Villa Langka Hotel hanteert een gedifferentieerde prijslijst voor de wasdienst, die me in het totaal 12,60 $ zou kosten. In vergelijking kost het wassen van 1 onderbroek (0,80$) hier meer dan mijn hele was in het King Boutique Hotel in Siem Reap (0,75$). Toevallig vond ik in de buurt een goedkoop guest house dat mijn hele was van 1,1 kg voor 1,50$ deed.

De eerste bestemming van mijn sightseeing tour was het Koninklijk Paleis. Ik kwam er om vijf voor tien aan en parkeerde mijn ligfiets op een bewaakte motorfietsparking op de hoek van het domein. Cambodja is een constitutionele monarchie, en evenals koning Filip en koning Willem-Alexander doet koning Norodom Sihamoni niets anders dan lintjes knippen. De koning verblijft wel in het Koninklijk Paleis, dus bepaalde delen waren niet toegankelijk. Omstreeks kwart na tien werd ik reeds verjaagd uit de zone rond de troonzaal. Ik dacht eerst dat ze voorzorgen namen om tijdig aan hun lange middagpauze te kunnen beginnen. Het Paleis is immers gesloten tussen 11 en 14 uur. Achteraf zag ik een limousine wegrijden met een vlaggetje op de motorkap met veel zwart die ik niet kon thuisbrengen. Vermoedelijk had de koning intussen een ambassadeur in de troonzaal geaccrediteerd.

IMG_0293

Nadien bezocht ik het nabijgelegen Nationaal Museum, dat voornamelijk beelden tentoonstelde uit de periode voor, tijdens en na Angkor. Fotograferen was verboden, dus ik kan hierbij geen foto publiceren. Toen ik het museum voor bekeken hield was het middag. Ik wandelde naar een overdekte markt in de buurt. Ik at er rijst met kippenbotjes, in feite meer bot dan kip. Na de lunch wandelde ik naar Wat Ounalom, dat is de hoofdzetel van het Cambodjaanse boeddhisme. De site stond vol moderne tempels (of waren het monnikenverblijven?). Een oude man bij een stupa deed teken om te komen. Hij opende een kleine donkere ruimte met een boeddhabeeld. Hij stak een wierrookstokje aan en gaf het aan mij. Vervolgens doopte hij een bundel wierrookstokjes in water, en begon me ritueel te zegenen (oneerbiedig gesteld mijn bril nat te sprenkelen). Na afloop van de ceremonie legde ik een gift in de schaal voor het boeddhabeeld. Ik wandelde terug naar mijn ligfiets langs de promenade aan de monding van de Tonle Sap rivier in de brede Mekong. De promenade was omzoomd door landenvlaggen. De Belgische vlag hing tussen de Irakese en de Vietnamese vlag.

IMG_0290

Vervolgens fietste ik naar Wat Phnom. Deze kunstmatige tempelberg is midden in een rondpunt gelegen met een omtrek van 700 meter (dat heb ik achteraf met de kilometerteller nagemeten). Hier zou reeds in de 15de eeuw een tempel op gebouwd zijn, maar na opeenvolgende vernieuwbouwprojecten is de huidige tempel uit de vorige eeuw niet zo bijzonder.

IMG_0291

Mijn laatste bezoek betrof de centrale markt Psar Thmey. Deze overdekte markt is gehuisvest in een enorme koepel met vier armen. Onder de centrale koepel zaten juweliers, en in de armen werd voornamelijk kleding verkocht. Rondom de markt zat het verkeer helemaal strop.

IMG_0292

Volgens de fietsreisgids van Bernadette Speet kan je je fiets bij de toeristische attracties en op de lokale markten voor 100 tot 200 Riel (0,02 tot 0,04 EUR) parkeren op een bewaakte motorfietsparking. Dit klopt, maar intussen is de prijs vertienvoudigd. Aan het Koninklijk Paleis betaalde ik 2.000 Riel (0,43 EUR), aan Wat Phnom 1.000 Riel (0,22 EUR), en aan de Psar Thmey slechts 500 Riel (0,11 EUR). Uiteindelijk is dit nog steeds weinig geld om achteraf je fiets ongedeerd terug te zien.

Na het bezoek aan de markt fietste ik terug naar het hotel. De rest van de namiddag rustte ik uit aan het zwembad.

Fietsstatistieken:
10,40 km
0 u 35 min
17,55 km/u

15 februari: Kampong Chhnang –> Phnom Penh

Net als gisteren werd ik vanzelf wakker, en ontbeet ik vervolgens in het restaurant van het hotel. Ik kreeg geen menukaart in handen, en als Westerling kon ik kiezen tussen omelet of spiegelei. De Cambodjaanse gasten aten allemaal noedelsoep. Even voor half negen lag ik op de fiets voor het laatste stuk naar de hoofdstad Phnom Penh. In de streek wonen de Cham, een etnische moslimminderheid. Langs de weg passeerde ik vele moskeeën. Niettemin zag ik tussenin ook boeddhistische tempels. De Cham en de Khmer wonen dus vreedzaam door elkaar.

IMG_0288

De kwaliteit van het wegdek wisselde voortdurend, maar was meestal slechter dan de afgelopen dagen. Ook de kwaliteit van de zijstrook varieerde van onverhard over opgelapt tot soms gladder en beter dan de hoofdstrook. Onderweg ben ik enkele kleine heuvels overgefietst. De eerste heuvel na 5 kilometer was evenwel helemaal niet zo stijl als het onderstaande verkeersbord suggereert. Ik ben er tegen meer dan 20 km per uur overgevlogen. Volgens mij heeft de lokale Group Janssens dit leugenachtige verkeersbord aan een corrupte ambtenaar van Wegen en Verkeer verpatst. Bij de volgende echte heuvels ontbrak dit verkeersbord.

IMG_0287

Evenals gisteren hield ik mijn lunchpauze omstreeks 11:30u na 59 km. Vijf kilometer na de lunchpauze begon een strook van wegenwerken van zeker vijftien kilometer. Men werkt aan de verdubbeling van het aantal rijstroken. Links groeven graafmachines een diepe gracht, vermoedelijk voor de afwatering van het regenwater in het regenseizoen. Rechts legden de wegenwerkers vijf meter lager twee nieuwe rijstroken aan. Na ophoging komen de nieuwe stroken waarschijnlijk op hetzelfde niveau als de oude baan. De aansluiting van de huizen met de straat was abrupt afgebroken. Vele paalwoningen waren onbereikbaar geworden na de afbraak van hun oprit. Door de wegenwerken werd de oude asfaltweg voortdurend onderbroken door zandstroken met diepe putten. Het fietsen werd zo een stoffige bedoening. Op één van de eerste abrupte zandstroken werd ik meteen ingehaald door een kleine vrachtwagen. Door de enorme stofwolk was mijn gezichtsveld plotseling beperkt tot minder dan twee meter. Ik had schrik dat een wagen mij langs achter zou aanrijden, maar dat is gelukkig niet gebeurd. Overigens fietste ik vanaf de wegenwerken tot Phnom Penh veel vlotter, met uitzondering van de zandstroken natuurlijk. Om nog even terug te komen op de hangmatcultuur van Cambodja (niet pejoratief bedoeld), in het onderstaande kleine kraampje langs de weg hingen meer dan tien hangmatten. Zouden ze die verhuren aan passanten die een uiltje willen knappen?

IMG_0289

Om 14:15u kwam ik in Phnom Penh bij het Villa Langka Hotel aan. Dit chique hotel had ik thuis reeds geboekt. Voor 50$ per nacht heb ik een eenspersoonskamer met een twijfelaar, airco en fan, wifi, minibar en minisafe. Het hotel is zo chique dat ik mijn ligfiets overdag niet in de binnentuin mag parkeren, dat vind ik wel een minpuntje. Ik heb mijn ligfiets op straat tegenover de poort van het hotel aan een boom vastgelegd. De poort wordt de klok rond bewaakt door security. Vannacht mag mijn fiets gelukkig wel binnen slapen. Nadat ik in de douche het vele stof had afgespoeld, bracht ik de rest van de namiddag door in een comfortabele ligzetel aan het zwembad. Na drie opeenvolgende lange ritten had ik dit wel verdiend. Op dit moment staat mijn teller op 846 fietskilometers, waarvan ik slechts een twintigtal in Thailand heb gefietst.

s’Avonds ben ik gaan eten op het terras van het aanpalende restaurant waarop ik vanuit mijn kamer neerkijk. Ik bestelde ‘Chicken Khmer kreng’. Het kreng had gelukkig niet de Nederlandse betekenis, want de kip werd geserveerd in een lekker sausje met warme groenten en pindanoten. Binnen hielden lokale jongeren een verjaardagsfeestje met taart en luide muziek.

Fietsstatistieken:
93,90 km
4 u 13 min
22,29 km/u

14 februari: Pursat –> Kampong Chhnang

Om vijf voor zeven werd ik deze ochtend vanzelf wakker. Ik ontbeet in het restaurant van het hotel. Bernadette Speet had gelijk in haar fietsreisgids van Cambodja: de bediening van het restaurant is inderdaad zeer langzaam. Wegens het lange wachten op het bestelde ontbijt, ben ik pas om 8:40u op de fiets gestapt. Vijf kilometer van Pursat fietste ik over een groot rondpunt met een gigantische urne. Behalve de twee zijden van de hoofdweg was er nog een zandweg op het rondpunt aangesloten die naar een dorp leidde.

image

De weg was in veel slechtere staat dan de voorgaande dagen. De vluchtstrook was opnieuw onverhard, en het asfalt van de baan was veelvuldig opgelapt. Vaak waren er lange stroken opnieuw aanlegd met grove asfalt. In combinatie met wind op kop en enkele kleinere heuvels ging het fietsen moeizamer en trager dan de voorgaande dagen. Ik had de indruk dat de weg dikwijls vals plat was. Vermits ik geen hoogtemeter heb, kan ik mijn vermoeden niet hard maken.

image

Omstreeks 14:20u kwam ik in de provinciestad Kampong Chhnang aan. Ik fietste meteen naar het Sovann Phum Hotel. Hier nam ik voor 15$ een hoekkamer met airco, warm water, wifi, en grote ramen aan twee kanten. Een frigo was er niet.

In de late namiddag ging ik in op het aanbod van de receptioniste van het hotel om het naburige drijvende dorp te bezoeken. Kampong Chhnang ligt vlakbij de brede Tonle Sap rivier die in Phnom Penh in de Mekong uitmondt. Met een Cambodjaanse gondel liet ik me doorheen het drijvende dorp varen. De hutjes en kleine bungalows dreven allemaal op de rivier. Tussen de drijvende hutten waren kanalen.

image

Fietsstatistieken:
98,82 km
4 u 31 min
21,82 km/u

13 februari: Battambang –> Pursat

Toen ik deze ochtend om 7:00u in de lobby van het hotel kwam, was de ontbijttafel voor mij reeds gedekt. Even later werd een omelet met drie stukken geroosterd stokbrood opgediend. Om kwart na acht lag ik op de fiets met bestemming Pursat, een provinciestadje met ca. 40.000 inwoners. De wind roerde zich zelden, en ik kon vlot kilometers vreten. De asfaltlaag van de weg was redelijk, en de zijstrook was terug geasfalteerd.

image

Na een dertigtal kilometer stak ik een Duitser van ongeveer mijn leeftijd voorbij. Hij reed met een handbike met een enorme sporttas op het bagagerek vooraan. We wisselden kort onze fietsreiservaringen uit. Hij maakte dagritten van 50 tot 100 kilometer als het echt nodig was. Ik heb veel respect voor hem, want met mijn ligfiets leg ik dezelfde etappe veel sneller en met veel minder inspanning af. Ongeveer halverwege Pursat kwam een achttal fietsreizigers met volle bepakking van de andere kant gefietst. Ik zwaaide, maar niemand zag me. Ze waren allemaal diep op hun eigen inspanning geconcentreerd. Omstreeks 11 uur na 65 km nam ik een kokospauze. Onderweg kan het uitzicht soms tegenvallen. Afval wordt gewoon in de berm gedumpt en in brand gestoken.

image

Gisteren had ik het in mijn blogbericht over de vele trouwfeesten in Cambodja. Vandaag heb ik onderweg het aantal trouwfeesten geteld dat ik voorbijfietste. Ik telde zeven trouwfeesten in diverse stadia van opbouw, ceremonie, en afbraak. Toen ik in het centrum van Pursat rondkuierde, zag ik nog een achtste trouwfeest voor zeker 500 gasten. Acht trouwfeesten op 108 kilometer, dat is gemiddeld 1 trouwfeest om de 13,5 kilometer. Cambodja is echt wel trouwgek.

image

Even na 14 uur kwam ik in Pursat aan. Ik nam een kamer in het Than Sour Thmey Hotel voor 15$. Behalve de gewone faciliteiten zoals airco, frigo, wifi en warm water, heeft de kamer ook een ligbad en een lange zitbank. In de namiddag verkende ik te voet het stadscentrum. In de overdekte markt kocht ik een typische Cambodjaanse hangmat. Je ziet hier overal hangmatten. In elk kraampje hangt minstens één hangmat, en soms wel vijf.  Ook langs de kant van de straat spannen Cambodjanen vaak tussen twee bomen een hangmat op om even uit te rusten.

Terug in het hotel nam ik het hoofdkussen van het bed. Eronder zat een zwarte hagedis met een gestreepte staart. Na het trekken van de onderstaande foto, zwierde ik hem met een kam van het bed. Ik heb niet gezien waar hij terecht kwam, en hij zal zich wellicht snel verstopt hebben in een donker hoekje. Hopelijk sluipt hij deze nacht niet terug naar mijn hoofdkussen. s’Avonds zat de hagedis lange tijd onbereikbaar op het hoge plafond van de kamer, totdat hij terug verdween.

image

Fietsstatistieken:
108,01 km
4 u 24 min
24,55 km/u

12 februari: De tempelbergen rondom Battambang

Na twee ritten op rij gunde ik mezelf een rustdag. Ik sliep uit tot bijna acht uur, en ontbeet in een smal vegetarisch restaurantje nabij het hotel. De rode curryschotel op Khmer wijze smaakte verrukkelijk. Achteraf merkte de receptioniste van het Banan Hotel op dat ik nog moest ontbijten. Ik viel uit de lucht, aangezien er bij het inchecken niets over ontbijt was gezegd. Morgen zal ik in het hotel ontbijten, maar vandaag heb ik lekker ontbeten in een restaurant dat volgens de Lonely Planet enkele van de beste vegetarische gerechten van Cambodja serveert. De receptioniste loste ook de raadsels van de afgelopen dagen op. Het waterbakje met het zeil dient om sprinkhanen te vangen, en de bamboestokken om kleefrijst te stomen.

Ik vertrok pas laat met de ligfiets naar Phnom Sampeau. Deze tempelberg is aan de grote baan naar Pailin gelegen ongeveer 15 kilometer ten zuiden van Battambang. Een eerstejaarsstudent economie aan de universiteit van Battambang met de roepnaam Phi reed me met de motorfiets naar boven. De betonnen weg was veel te steil en in te slechte staat om naar boven te fietsen. Eerst bezocht ik het memoriaal in de moordgrot. De Rode Khmer heeft hier politieke gevangenen (voornamelijk intellectuelen en stadsbewoners) van de afgrond geduwd. De slachtoffers sloegen in deze grot te pletter. Een deel van de schedels en beenderen van de slachtoffers wordt in het memoriaal bewaard.

IMG_0277-1

Vervolgens bezocht ik de eigenlijke tempel op de top van de heuvel. Behalve het panoramisch uitzicht was de moderne tempel niet heel bijzonder. s’Middags at ik samen met chauffeur/gids Phi een bord noedels bij een kraampje op de tempelberg dat Phi kende. Na de lunch stapten we terug op de motorfiets, en reden we naar de tempelberg Phnom Banan (vandaar de naam van mijn hotel). De eerste stop was het huis van Phi en zijn familie. Het was een armzalige verzameling hutjes langs de aardeweg tussen de twee tempelbergen. De familie van Phi had net voldoende rijstvelden voor eigen gebruik. De overige levensbenodigdheden moesten ze op een andere wijze verdienen.

IMG_0278

Phi vertelde me een interessante hypothese over de wijdverspreide armoede op het Cambodjaanse platteland. Er vonden te veel trouwfeesten plaats. Bij een trouwfeest waren vaak 200 genodigden of meer uitgenodigd. Elke genodigde betaalde 10$ aan de organiserende familie. De gasten konden eten en drinken, maar konden die dag geen geld verdienen. Nu ik erover nadenk, ben ik in Cambodja al verschillende trouwfeesten voorbijgefietst. In de voortuin wordt een feesttent vol stoelen opgesteld en versierd met doeken in de kleur van het boeddhisme (blauw-rood-geel-wit-roze). De luide muziek is vaak al een paar honderd meter op voorhand te horen. De gasten hebben hun beste jurk of kostuum aangetrokken. Bij mijn bezoeken aan de overdekte markten, had ik het overaanbod aan trouwjurken bij de afdeling dameskleding reeds opgemerkt. Volgens Phi moet de familie van de jongen een bruidschat van 3.000 tot 5.000 $ betalen aan de familie van de bruid. Trouwlustige mannen moeten hier dus ferm sparen.

Na ongeveer 9 kilometer over een slechte aardeweg vol putten kwamen we bij Phnom Banan aan. Deze tempelruïne uit de elfde eeuw bovenop een berg lijkt een beetje op Angkor Wat. Ik mocht bij de beklimming van de trap mijn sandalen aanhouden. De tempel hoefde ik ook niet op mijn blote voeten te bezoeken. Na een half uurtje daalde ik de heuvel af, en reden we over dezelfde zandweg terug naar Phnom Sampeau waar ik mijn ligfiets had achtergelaten. Tegen 16 uur arriveerde ik terug aan het hotel.

IMG_0279

Ongepland had ik een deel van de voor vandaag voorziene route op een motorfiets afgelegd. Vermits ik vandaag een rustdag had, vind ik dit helemaal niet erg.

Fietsstatistieken:
34,05 km
1 u 34 min
21,76 km/u

11 februari: Sisophon –> Battambang

Deze ochtend ontbeet ik in een lokaal restaurantje in de buurt van het hotel. De uitbater was zelf rijstsoep aan het eten, dus ik wees naar zijn kom om hetzelfde te vragen. De zoon van de uitbater vroeg of ik koffie of thee wilde drinken. Ik antwoordde koffie, en even later bracht de uitbater een glas ijsblokjes met koffie in. Voor de rijstsoep en de ijskoffie betaalde ik 5.000 Riel (1,08 EUR).

Om tien voor negen vertrok ik naar Battambang, de tweede grootste stad van Cambodja. De weg was smaller want de zijstrook was niet geasfalteerd. Bovendien was de kwaliteit van het asfalt ook minder in vergelijking met de weg naar Siem Reap.

IMG_0273-1

Omstreeks elf uur stopte ik langs de kant van de weg aan een restaurantje onder een afdak. Hier nuttigde ik een ijsgekoelde kokosnoot met uitzonderlijk veel vruchtvlees. Voorlopig had ik geen honger meer. Ik betaalde amper 1.600 Riel (0,34 EUR) voor de kokosnoot, dat is minder dan de helft van de prijs in het Angkor gebied.

Onderweg kwam ik een rij kraampjes van meer dan een kilometer tegen. De kraampjes verkochten uitsluitend korte bamboe stokken, ik heb geen idee waarvoor ze dienen. Bij navraag de volgende dag zou het om een kookinstrument gaan. De holle bamboestokken worden gevuld met kleefrijst, bonen en kokos, en vervolgens gestoomd.

IMG_0274

Na 53 kilometer sloeg ik af in een onverharde weg. Langs een dorpje fietste ik naar Wat Ek Phnom. De putten in de aardeweg werden steeds dieper, dus ik was blij dat ik na 9 kilometer eindelijk de tempel had bereikt.

IMG_0275

De tempel van Wat Ek Phnom is in dezelfde periode als Angkor gebouwd. Vermits ik Angkor pas uitgebreid had gezien, stelde de tempel niet zoveel voor. Na een kort bezoek met de banaantassen op mijn schouder stapte ik snel terug op de fiets. De weg naar Battambang was terug volledig geasfalteerd, en volgde de bedding van een rivier.

IMG_0276

Even voor 14 uur kwam ik in de stad Battambang aan. Ik nam voor 20$ een kamer in het Banan Hotel met onder meer airco, een frigo, en warm water. Na de douche verkende ik de stad te voet, en bezocht ik een tweetal markten. s’Avonds fietste ik naar het White Rose restaurant in het centrum van de stad. Dit was geen toeristenval, want de bezoekers van dit restaurant waren voor tweederde Cambodjaans. Ik heb meer dan tien minuten op de menukaart gewacht, maar de gebakken noedels smaakten voortreffelijk.

Fietsstatistieken:
76,88 km
3 u 36 min
21,36 km/u

10 februari: Siem Reap –> Sisophon

De afgelopen drie dagen heb ik de meeste tempels van Angkor bezocht. Vandaag zette ik koers naar mijn volgende hoofdbestemming: de hoofdstad Phnom Penh. Ik fiets evenwel langs de zuidkant van het Tonle Sap meer omdat ik ook Battambang wil bezoeken, de tweede stad van het land. Bijgevolg fietste ik vandaag terug naar Sisophon (Banteay Meanchey voor de Cambodjanen).  De weg was reeds bekend van de heenreis. Toevallig droeg ik vandaag ook dezelfde oranje T-shirt als bij de heenreis.

Deze ochtend stond ik om kwart voor zeven op. Bij het uitchecken kreeg ik een onverwachte korting. Ik had de kamer geboekt voor 30$ per nacht. De receptionist vroeg me of ik de kamer voor 20 of voor 25 dollar had geboekt. Ik antwoordde dat ik het niet meer wist. De receptionist overlegde even, en legde de prijs op 20$. De factuur was al op voorhand gemaakt. Het totaalbedrag op de factuur was 101,50 $ en omvatte vier nachten aan 20$ plus 1,50 $ voor de wasserij. Inderdaad, iemand heeft een kanjer van een optelfout gemaakt. Ik besloot dit te negeren en gewoon het bedrag te betalen. Uiteindelijk had ik nog steeds een ongevraagde korting van 5$ per nacht gekregen.

IMG_0270

Bij het verlaten van Siem Reap was ik even niet aandachtig, en plotseling zat ik aan de luchthaven. Na dit ommetje van 5 km zat ik terug op de juiste weg. De felle wind van bij de heenreis waaide gestaag in dezelfde richting. Nu blies ze me gewoon naar Sisophon tegen een rotvaart. Op de rechte en nagenoeg vlakke baan met de wind in de rug haalde ik zonder veel moeite een kruissnelheid van 28 km per uur. Met een gemiddelde snelheid van meer dan 26 km per uur was deze rit zonder twijfel de snelste rit van boven de 100 km die ik in mijn leven al heb gefietst. In België maak ik ook geregeld fietstochten van 100 km en meer. Deze tochten zijn steeds lusvormig, zodat ik de wind langs alle kanten ervaar. Bovendien zijn er veel meer bochten en oversteekplaatsen die de vaart eruit halen.

Onderweg fietste ik langs een eendenboerderij. Enkele tientallen donkerbruine eenden zwommen in een afgespannen vijver. Naar analogie met de vrije uitloopkippen waren dit vrije uitzwemeenden.

IMG_0272

Op andere plaatsen merkte ik merkwaardige constructies langs de kant van de weg op die ik niet kon thuisbrengen. De ondiepe rechthoekige minivijvertjes van ongeveer anderhalf op een meter hadden een dwars zeil van plastiekfolie. Wat zouden de Cambodjanen met deze constructies willen kweken of vangen? Slakken? Kikkers? Uiteindelijk bleek het een sprinkhanenval te zijn, zo vertelde me twee dagen later een Cambodjaanse receptioniste die voldoende Engels sprak.

IMG_0271

Om 14u kwam ik reeds in Sisophon aan. Ik wilde een ander hotel proberen dan bij mijn vorig verblijf in Sisophon, want ik vond het Golden Crown Guest House al bij al nogal matig. Ik reed eerst naar het Golden Dragon Hotel (met karaokebar). De loopjongen toonde me een kamer voor 10$ met airco en frigo maar vermoedelijk zonder warm water. De airco werkte niet, en de loopjongen maakte meteen het frontpaneel van de airco los. Hij kon het probleem niet oplossen en verdween geruisloos. Ik wachtte even tot zijn terugkomst, maar ik keerde uiteindelijk terug naar de lobby. De receptie was verlaten, en na een minuutje besloot ik om te vertrekken. Vervolgens fietste ik naar het Nasa Hotel aan de afslag naar Phnom Penh op de baan van Siem Reap naar Poipet. Hier nam ik voor 15$ een ruime kamer met werkende airco, warm water, frigo en wifi. Dit is duidelijk een aanrader ten opzichte van de twee Golden hotels. Neem wel een kamer aan de buitenkant van het gebouw, want de kamers aan de binnenkant hebben helemaal geen raam.

Fietsstatistieken:
111,54 km
4 u 15 min
26,19 km/u

9 februari: Daguitstap naar Banteay Srei

Gisterenavond wilde ik vlak voor het slapengaan het dagelijkse blogbericht publiceren. Bij deze handeling liep de WordPress app helemaal vast, ik kreeg slechts een wit scherm met een blauwe balk te zien. Via de website ontdekte ik dat het bericht wel gepubliceerd was. Ik was opgelucht dat ik het lange bericht niet helemaal opnieuw moest schrijven. Deze ochtend heb ik de app opnieuw geïnstalleerd, en kan ik verder berichten over mijn ligfietsreis.

Wegens dit probleem met WordPress lag ik niet zo vroeg in mijn bed als ik van plan was. Deze ochtend sliep ik iets langer uit, en stond ik pas om half acht op. Om tien na negen lag ik op de fiets voor een daguitstap naar Banteay Srei. Deze kleine tempel is beroemd wegens de prachtige sculpturen.

IMG_0265

Sommige tempels liggen ver verwijderd van Angkor Wat. De kleine maar bijzonder fijne tempel van Banteay Srei ligt op 35 km van Siem Reap. De weg naar deze afgelegen tempel werd gaandeweg hobbelig zoals de meeste wegen tussen de tempels van de Angkor site. Er waren ook bochten in de weg, maar lang niet zo oneindig veel als het onderstaande verkeersbord insinueert.

IMG_0266

Op een uurtje had ik de tempel gezien. Na de lunch fietste ik naar het landmijnenmuseum. Dit privémuseum ligt op de weg tussen Siem Reap en Banteay Srei op 8 km van deze laatste plaats. Het museum is ingericht door een voormalige kindsoldaat van de Rode Khmer die zelf nog talloze mijnen heeft gelegd. Als landmijnexpert uit de eerste hand kon hij na de oorlog als ontmijner aan de slag. Nu leidt hij een ngo die Cambodjaanse dorpjes ontmijnt en zich bekommert om de slachtoffers onder de kinderen. Ik vond het interessant om de verschillende modellen van landmijnen in het echt te zien. Sommige waren heel klein, en hadden een diameter van minder dan 10 cm.

IMG_0267

Na het landmijnenmuseum fietste ik naar Phnom Bakheng. Deze tempel op een heuvel tussen Angkor Wat en Angkor Thom biedt een mooi uitzicht over de omgeving. Vooral bij zonsop- en ondergang is het druk bij deze tempel. Een bouwkraan vervuilde evenwel het zicht naar Angkor Wat. Ik hield de tempel snel voor bekeken, en fietste aan een hoog tempo terug naar het hotel om een laatste duik in het zwembad te maken.

IMG_0268

In tegenstelling tot Myanmar, mocht ik bij elke tempel van de Angkor site mijn schoenen aanhouden. Soms werden er extra kledingvoorschriften geafficheerd. Meestal betrof het een broek die de knieën bedekt en een T-shirt met mouwen tot aan de ellebogen. In Myanmar moest ik mijn schoeisel aan de poort altijd uitdoen. Tempelbergen moesten van de voet tot aan de top van de berg blootsvoets beklommen worden. De tempels in Myanmar zijn nog volop in religieus gebruik. Daarentegen hebben de meeste tempels in Angkor een hindoeoorsprong, terwijl de Cambodjanen ondertussen tot het boeddhisme zijn bekeerd. Niettemin bevatten vele tempels van Angkor moderne altaartjes, vaak met een boeddhabeeld.

Fietsstatistieken:
76.33 km
3 u 17 min
23,18 km/u

8 februari: Het kleine circuit van Angkor

Evenals gisteren kon ik me deze ochtend niet haasten. Gelukkig was ik vroeger opgestaan, en lag ik al om vijf voor negen op de fiets. De eerste bestemming was het tempelcomplex van Angkor Wat. Na een fietstocht van 20 minuten parkeerde ik mijn ligfiets voor 2000 Riel (0,43 EUR) op de schaduwrijke motorfietsenparking tegenover de hoofdingang. Angkor Wat was zeer mooi, maar mijn verwachtingen waren nog hoger. Niettemin heb ik een tweetal uren in het complex rondgelopen en genoten. In de onderstaande foto sta ik voor één van de voormalige bibliotheekgebouwen.

IMG_0261-2

Na Angkor Wat fietste ik naar twee tempels met de bekende boomwortels: Banteay Kdei en vooral Ta Phrom. Ik vond het imposant om te zien hoe de natuur het van de mens had overgenomen.

IMG_0263

Verscheidene tempels worden gerestaureerd, al vind ik reconstructie een woord dat de lading beter dekt. Een Indiaas team van archeologen werkt aan de restauratie van de Ta Prohm tempel met de boomwortels (onder meer als decor gebruikt in de film Tomb Raider met Angelina Jolie). Er stond een bouwkraan in het midden van het complex. Eén vleugel was al af, en het onderstaande infobord geeft een indruk van de gigantische metamorfose. Van een slordige hoop reuzenstenen hebben de Indiërs een complete galerij gebouwd. De Chinezen konden natuurlijk niet achterblijven, en hadden op kosten van de Chinese regering een andere tempel volledig als nieuw heropgebouwd.

IMG_0262

Deze namiddag had ik fietspech. De bevestiging van mijn staander was losgekomen en scheef gewrongen, en sleepte tegen de remschijf van mijn achterwiel. Met behulp van een Australische fietser (die uit nieuwsgierigheid was gestopt) haalde ik het achterwiel eruit, schroefde de bouten stevig vast, en plooide de bevestiging zo goed als ik kon recht. De oorzaak van dit euvel lag volgens mij bij stoutmoedige locals. Ik verdenk hen dat ze achter mijn rug op de ligfiets kruipen terwijl de fiets op de staander steunt. Na mijn ligfietsreis in Laos was mijn staander ook helemaal verbogen. In de toekomst zal ik proberen om mijn fiets zoveel mogelijk tegen iets te laten steunen (een boom of een hek) in plaats van op de staander.

Ik moet nog een rechtzetting over mijn bericht van gisteren publiceren. Men kan kleine aankopen hier wel in Cambodjaanse Riel betalen. Meer nog, als je in Riel betaalt, dan geeft men soms in US Dollar terug. Deze namiddag kocht ik aan een kraampje een flesje water voor 2.000 Riel (0,43 EUR). Ik kon niet passen, en gaf een biljet van 10.000 Riel (2,15 EUR). Tot mijn verbazing kreeg ik twee biljetten van 1 dollar terug, samen goed voor ca. 8.000 Riel.

Bij het bezoek aan Angkor Wat en Angkor Thom kon ik het niet nalaten om te vergelijken met Bagan in Myanmar, dat ik in 2013 heb bezocht. Sommige mensen zeggen dat je eerst Bagan moet bezoeken en vervolgens Angkor omdat Angkor mooier en indrukwekkender zou zijn dan Bagan. Nu ik beide complexen heb gezien, ben ik het niet eens met deze stelling. Ze zijn allebei mooi en indrukwekkend op hun eigen manier. De tempels van Angkor liggen te ver uit elkaar, en de bomen beperken het gezichtsveld. Als je bovenop een tempel staat, dan zie je geen andere tempels dan het complex waar je op staat. In Bagan staan de tempels dichter bijeen, en als je daar boven staat, dan zie je tientallen andere tempels.

IMG_0264

De laatste tempel die ik vandaag bezocht was Bayon met de enorme gezichten van de godheid Avalokiteshvara. De zon begon stilaan onder te gaan, en omstreeks 17 uur fietste ik terug naar het hotel.

Fietsstatistieken:
32,96 km
1 u 36 min
20,57 km/u

7 februari: Het grote circuit van Angkor

Deze morgen voelde ik geen druk om me te haasten. Ik stond pas om 8 uur op. Het beperkte hotelbuffet was lauw, maar de verse koffie was lekker. Pas om kwart voor tien lag ik op de fiets richting Angkor. Halverwege Siem Reap en Angkor kocht ik aan de Angkor Ticket Booth een driedagenpas voor 40$. Vervolgens zette ik koers naar de eerste tempel. Van oudsher verdelen vele bezoekers van de uitgestrekte site hun tour in twee lussen. Het kleine circuit rijgt de belangrijkste tempels in de kern van de site aaneen. Het grote circuit passeert bij de tempels in de periferie. Ik besloot om vandaag de grote tour te doen, en de spectaculaire tempels van Angkor Wat en Angkor Thom voor morgen te bewaren.

IMG_0443-0

De tempels van het grote circuit liggen op 2 à 3 km van elkaar. Mijn ligfiets was een ideaal transportmiddel voor deze tour. De meest indrukwekkende tempel die ik vandaag heb gezien, was ook veruit de grootste. De Preah Khan ten noorden van Angkor Thom was deels gerestaureerd en lag deels nog volledig in puin.

IMG_0445-0

Alle reisgidsen waarschuwen voor het tasgraaien door jongens achterop een motorfiets. Als ligfietser kan ik mijn tas alleen maar achter mij op het bagagerek plaatsen. Preventief bind ik mijn toptas stevig vast aan mijn bagagerek. Thuis doe ik dit gewoonlijk met het spiraalslot. Voor mijn reis naar Cambodja heb ik bijkomend een stalen kabel van 2,5 m met cijferslot gekocht. De anti-diefstalkabel vastmaken en bij elke tempelstop terug losmaken kost extra tijd. Toen ik na een tempelbezoek de kabel rond mijn fietstas wikkelde, kwamen enkele nieuwsgierige Cambodjanen een praatje slaan. Ik legde hen de anti-diefstalfunctie van de kabel uit. Ze antwoordden stellig dat tasgraaien niet voorkomt in Siem Reap en Angkor, maar wel in de hoofdstad Phnom Penh. Ik ben alvast niet van plan om proefondervindelijk hun stelling te verifiëren, want dan ben ik mijn tas misschien kwijt.

IMG_0444-0

In Angkor en Siem Reap is de Amerikaanse dollar de enige munteenheid. Zelfs kleine aankopen zoals een flesje water worden afgerekend met dollarbiljetten. Vermits dollarmunten hier niet circuleren, is het biljet van 1 dollar de kleinste eenheid. Alles kost dus minstens 1 dollar, wat vaak dubbel zo duur is dan elders in Cambodja. Deze namiddag kocht ik aan een kraam een klein flesje water, en de verkoopster vroeg 1$. Ik stemde toe, ofschoon ik wist dat het minstens het driekeer te duur was. Ongevraagd gaf de verkoopster me evenwel een tweede flesje erbij.

IMG_0446

Na de laatste tempel Preah Khan koerste ik met een kruissnelheid van 30 km/u terug naar het hotel. Ongevraagd kreeg ik al een preview van morgen, want de kortste weg sneed dwars door de site van Angkor Thom. Om 16:40u kwam ik aan. Ik nam snel een douche om het stof en het zweet af te spoelen. Zonder tijd te verliezen plonsde ik in het ijskoude zwembad van het hotel. Vermits de zwempartij nauw aansloot op de warme fietstocht, kon ik vandaag wel genieten van het koude water.

Fietsstatistieken:
39,65 km
1 u 53 min
21,09 km/u

6 februari: Sisophon –> Siem Reap

Gisteren heb ik slechts een halve ritafstand gefietst. Vandaag stond er een etappe van meer dan 100 km op het programma. Bijgevolg stond ik vroeg op om 6:40u. Buiten was het maar een goede 20°C, en dat voelde onverwacht fris aan. Ik ontbeet met een kom noedelsoep in een nabijgelegen restaurant. Even na 8:00u trapte ik de etappe af. Evenals gisteren had ik de eerste 15 km het vals platgevoel. Na 20 km reed ik over een heuvel door een langgerekt dorp. Nadien verdween het valse van de platte weg. Na 50 km wisselde het gladde asfalt af met ruwere stukken.

IMG_0255

Februari is niet de mooiste maand om door een landschap met eindeloze rijstvelden te fietsen. De oogst is al binnen, en de stoppels zijn afgebrand. De meeste velden zijn nu zwartgeblakerd. Uitzonderlijk zag ik soms een groen rijstveld met jonge aanplantingen.

IMG_0254

Met de strobalen gaan de Cambodjanen ook creatief aan de slag. Onderweg passeerde ik een labyrint gemaakt van strobalen. Er was weinig volk aanwezig, wellicht vindt het evenement pas morgen plaats als het weekend begint.

IMG_0256

Even na 15 uur kwam ik bij het King Boutique Hotel in het centrum van Siem Reap aan. Ik had dit hotel op voorhand geboekt. Voor 30$ per nacht heb ik een kamer met dubbel bed, airco, wifi, en een regendouche (waarbij je de hele tijd op de knop moet blijven duwen). Een frigo had ik verwacht, maar is er helaas niet. Dat de kamer op de derde verdieping is gelegen, vind ik vandaag ook een minpuntje. Sinds de zomer heb ik geen fietstocht van boven de 100 km gemaakt. De spieren vlak boven mijn knieën zijn stijf van de rit. Trappen doen is pijnlijk, al zal dit de komende dagen wel beteren. Na de verkwikkende douche plonsde ik kortstondig in het zwembad, want het water was verrassend koud.

Siem Reap is de uitvalsbasis van de 2 miljoen toeristen die jaarlijks de enorme door Unesco erkende site van Angkor bezoeken. De uitgestrekte site bevat tientallen tempels (nu ruïnes) uit de 9de tot de 14de eeuw. De volgende dagen zal ik deze prachtige site uitgebreid bezoeken.

Fietsstatistieken:
105,55 km
4 u 49 min
21,89 km/u

Vooraf: De route

Over 7 dagen stap ik in het vliegtuig richting Cambodja. De fietsroute heb ik al in de herfst uitgestippeld. Op het onderstaande kaartje kan je de ruwe lijnen van de geplande route bekijken. Klik op het kaartje om het te vergroten. Als je op deze link klikt, dan opent het kaartje in Google Maps. De rode lijnen wil ik fietsen, de dunne groene lijnen zijn transfers met het openbaar vervoer.

Routeplan Cambodja 2015Ik land in Bangkok, de hoofdstad van het naburige Thailand. De volgende dag neem ik de trein naar het grensstadje Aranya Prathet. Na het oversteken van de grens met Cambodja fiets ik via Sisophon naar Siem Reap. Deze stad is de uitvalsbasis om de Unesco werelderfgoed site van Angkor te bezoeken.

Na het bezoek aan de uitgestrekte tempelsite fiets ik via Sisophon naar Battambang. Vervolgens fiets ik langs de zuidkant van het Tonle Sap meer naar Phnom Penh. Na het bezoek aan de hoofdstad van Cambodja fiets ik via Takeo naar Kampot. Vervolgens breng ik een bezoek aan de kuststad Sihanoukville. Naderhand fiets ik langs de kust richting de Koh Kong conservation corridor aan de rand van het Cardamom gebergte. In dit uitgestrekte natuurgebied verblijf ik even in de buurt van de Tatai brug. Uiteindelijk verlaat ik Cambodja via de grensovergang in Hat Lek. Vervolgens moet ik nog een honderdtal kilometer in Thailand fietsen tot de dichtstbijzijnde stad genaamd Trat. Hier neem ik de bus naar Bangkok. Twee dagen later vlieg ik terug naar huis.

De volledige fietstocht van Aranya Prathet naar Trat leg ik in 15 etappes af. In het totaal is de route 1242 kilometer lang. Gemiddeld zal ik dus 82,8 kilometer per etappe fietsen. Uit mijn ervaring in Myanmar verwacht ik in de praktijk veel meer kilometers af te leggen. Toen schatte ik de route op voorhand op 1036 kilometer, terwijl ik uiteindelijk 1600 kilometer op de teller had.